Egzama Bulaşıcı Mı?

Egzama bulaşıcı değildir. Egzaması olan bir kişiye dokunmak, aynı ortamda bulunmak, sarılmak, ortak eşya kullanmak veya aynı havluyla temas etmek egzamanın başka bir kişiye geçmesine neden olmaz. Egzama; virüs, bakteri, mantar ya da parazitlerin doğrudan neden olduğu bulaşıcı bir hastalık değil, cilt bariyerinin bozulması ve bağışıklık sisteminin verdiği inflamatuvar tepkiyle ilişkili bir cilt hastalığıdır.

Ciltte kızarıklık, kabuklanma, çatlama, sulanma veya yoğun kaşıntı görülmesi, egzamanın bulaşıcı olduğu düşüncesine yol açabilir. Özellikle ellerde, yüzde, boyunda ve dirsek içlerinde belirginleşen yaralar çevredeki kişilerde endişe oluşturabilir. Ancak egzamanın görünür olması, temas yoluyla yayılabileceği anlamına gelmez.

Bununla birlikte egzamalı ciltte koruyucu bariyer zayıfladığı için bakteriyel, viral veya mantar kaynaklı ikincil enfeksiyonlar gelişebilir. Bu durumda bulaşıcı olan egzamanın kendisi değil, egzamalı bölgeye sonradan eklenen enfeksiyon olabilir. Bu ayrım özellikle sulanan, sarı kabuklanan, ağrılı hâle gelen veya hızla yayılan cilt lezyonlarında önemlidir.

Egzama Neden Bulaşıcı Değildir?

Bir hastalığın bulaşıcı kabul edilebilmesi için genellikle virüs, bakteri, mantar veya parazit gibi bir enfeksiyon etkeninin kişiden kişiye aktarılması gerekir. Egzamada ise temel sorun bir mikroorganizmanın bulaşması değildir.

Egzamanın gelişiminde birden fazla faktör birlikte rol oynar:

• Cildin koruyucu bariyerinin yeterince güçlü olmaması
• Cildin nemini kolay kaybetmesi
• Genetik yatkınlık
• Bağışıklık sisteminin bazı uyaranlara aşırı tepki vermesi
• Sabun, deterjan, parfüm ve temizlik ürünleri gibi tahriş ediciler
• Polen, ev tozu akarı veya hayvan epiteli gibi alerjenler
• Sıcaklık değişiklikleri, terleme ve kuru hava
• Stres ve hormonal değişiklikler

Bu faktörler kişinin kendi cildinde kuruluk, iltihaplanma ve kaşıntı oluşmasına neden olur. Bir kişide egzama belirtilerinin ortaya çıkması için başka bir egzama hastasıyla temas etmesi gerekmez.

Amerikan Dermatoloji Akademisi, atopik dermatitin kişiden kişiye yayılamadığını açıkça belirtmektedir. Kontakt dermatit de bulaşıcı değildir; kişinin cildi belirli bir tahriş edici veya alerjen maddeyle temas ettiğinde gelişir.

Egzama Temasla Geçer Mi?

Egzama doğrudan cilt temasıyla geçmez. Egzaması olan bir kişinin elini tutmak, cildine dokunmak, onunla sarılmak veya aynı yatakta uyumak karşıdaki kişide egzama oluşturmaz.

Aşağıdaki temaslar egzama bulaşmasına neden olmaz:

• Egzamalı bölgeye dokunmak
• Aynı evde yaşamak
• Aynı sınıfta veya iş yerinde bulunmak
• El sıkışmak veya sarılmak
• Aynı masa, sandalye ya da kapı kolunu kullanmak
• Havuzda birlikte yüzmek
• Aynı çatal, kaşık veya bardaktan kullanmak
• Egzaması olan bir çocuğun oyuncaklarına dokunmak

Egzamalı kişinin cildinde açık yara veya enfeksiyon bulunması hâlinde ise hijyen kurallarına dikkat edilmelidir. Bunun nedeni egzamanın bulaşması değil, açık yarada bulunan mikroorganizmaların başka kişilere veya vücudun farklı bölgelerine taşınabilme ihtimalidir.

Egzama Aynı Evde Yaşayan Kişilere Bulaşır Mı?

Egzama aynı evde yaşayan kişilere bulaşmaz. Bir ailede birden fazla kişide egzama görülmesi, hastalığın ev içinde kişiden kişiye geçtiğini göstermez. Bu durum çoğunlukla ortak genetik yatkınlık ve benzer çevresel koşullarla ilişkilidir.

Örneğin anne veya babasında atopik egzama, astım ya da alerjik rinit bulunan çocuklarda atopik hastalıklara yatkınlık daha fazla olabilir. Aynı ailede birden fazla kişide egzama görülmesi bu nedenle mümkündür. Ancak aktarılan şey egzamanın kendisi değil, egzama gelişimine yatkınlık oluşturan genetik özelliklerdir.

Evde kullanılan ortak ürünler de birden fazla kişide benzer şikâyetler oluşturabilir. Yeni bir çamaşır deterjanı, yoğun parfümlü bir yumuşatıcı, temizlik ürünü veya kozmetik ürün, hassas cilde sahip aile bireylerinde kontakt dermatite yol açabilir. Bu durum da kişiden kişiye bulaşma değil, herkesin aynı tahriş edici maddeyle temas etmesidir.

Egzama Hangi Durumlarda Bulaşıcı Gibi Görünebilir?

Egzama çoğu zaman kızarık, kabuklu, çatlak veya sulanan cilt görünümüne neden olduğu için dışarıdan bakıldığında bulaşıcı bir deri hastalığı izlenimi oluşturabilir. Özellikle el egzaması, yüz egzaması veya bebeklerde görülen egzama, çevredeki kişiler tarafından mantar ya da başka bir enfeksiyonla karıştırılabilir.

Ancak yalnızca ciltte yara veya kızarıklık bulunması hastalığın bulaşıcı olduğu anlamına gelmez. Egzamanın görünümü ile bulaşıcı cilt hastalıklarının görünümü birbirine benzeyebilse de oluşum mekanizmaları tamamen farklıdır.

Egzamanın bulaşıcı sanılmasına neden olan başlıca durumlar şunlardır:

• Islak (sulanma gösteren) egzama görünümü
• Sarı kabuklanmaların oluşması
• Kaşımaya bağlı kanayan yaralar
• Ellerde çatlak ve kabuklu görünüm
• Yüz ve boyunda yaygın kızarıklık
• Bebeklerde yanaklarda belirgin döküntüler
• Şikâyetlerin zaman zaman alevlenmesi

Bu belirtiler birçok kişide “mikrop kapmış” veya “bulaşıcı bir hastalık” düşüncesine neden olsa da, çoğu zaman altta yatan sorun egzamanın oluşturduğu cilt iltihabıdır.

Enfeksiyon Kapmış Egzama Bulaşıcı Mıdır?

Egzamanın kendisi bulaşıcı değildir. Ancak egzamalı ciltte gelişen bazı enfeksiyonlar bulaşıcı olabilir.

Cilt bariyeri bozulduğu için egzamalı kişilerde mikroorganizmalar daha kolay çoğalabilir. Özellikle yoğun kaşıma sonrası oluşan çatlaklardan bakteriler veya bazı virüsler cilde yerleşebilir.

En sık görülen enfeksiyonlar şunlardır:

Burada önemli olan nokta, bulaşan hastalığın egzama değil enfeksiyon etkeni olmasıdır.

Örneğin egzaması olan bir kişinin cildinde aynı zamanda uçuk virüsü gelişmişse, bulaşabilecek olan herpes virüsüdür. Benzer şekilde mantar enfeksiyonu bulunan bir kişide hem mantar hem de egzama aynı anda görülebilir. Bu durumda bulaşıcı olan mantardır.

Egzama ile Karıştırılan Bulaşıcı Cilt Hastalıkları

Bazı deri hastalıkları egzamaya oldukça benzeyebilir. Bu nedenle yalnızca cilt görünümüne bakılarak kesin tanı koymak doğru değildir.

Mantar Enfeksiyonu

Mantar enfeksiyonları genellikle halka şeklinde ilerleyen, kenarları daha belirgin kızarıklıklarla karakterizedir. Kaşıntı görülebilir ve kişiden kişiye bulaşabilir.

Egzamada ise lezyonlar daha düzensiz sınırlıdır, cilt kuruluğu belirgindir ve çoğu zaman kronik seyirlidir.

Uyuz

Uyuz, mikroskobik bir parazitin neden olduğu oldukça bulaşıcı bir deri hastalığıdır.

Gece artan şiddetli kaşıntı, parmak araları, el bilekleri, koltuk altı ve bel çevresindeki ince çizgisel döküntüler uyuz açısından düşündürücüdür.

Egzama ise parazit kaynaklı değildir ve kişiye temasla geçmez.

İmpetigo

İmpetigo bakterilerin oluşturduğu yüzeyel bir cilt enfeksiyonudur.

Özellikle çocuklarda bal renginde kabuklanmalarla seyreder ve oldukça bulaşıcıdır. Bazen egzamanın üzerine gelişebilir. Böyle durumlarda hem egzama hem de bakteriyel enfeksiyon birlikte tedavi edilir.

Herpes (Uçuk)

Herpes simpleks virüsü özellikle egzamalı kişilerde daha ağır seyredebilir. “Eczema herpeticum” adı verilen tablo acil değerlendirme gerektirebilir.

Ani başlayan yaygın ağrılı su dolu kabarcıklar, ateş ve halsizlik görülmesi durumunda vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır.

Egzaması Olan Bir Kişi Çocuklarına veya Eşine Hastalığı Geçirir Mi?

Hayır. Egzaması olan bir kişinin eşine, çocuğuna veya diğer aile bireylerine hastalığı temas yoluyla geçirme riski yoktur.

Ancak çocuklarda egzama görülme ihtimali aile öyküsü bulunan bireylerde daha yüksektir. Bunun nedeni bulaşma değil genetik yatkınlıktır.

Araştırmalar, özellikle anne veya babada atopik hastalık bulunmasının çocukta egzama gelişme olasılığını artırdığını göstermektedir. Bununla birlikte her çocukta mutlaka egzama gelişeceği anlamına gelmez. Çevresel faktörler, cilt bakımı ve alerjen maruziyeti de hastalığın ortaya çıkmasında önemli rol oynar.

Bebeklerde Egzama Bulaşıcı Mıdır?

Bebeklerde görülen atopik dermatit de bulaşıcı değildir.

Yanaklarda oluşan kızarıklıklar, kulak arkası egzaması, dirsek ve diz arkalarındaki kuru plaklar başka bebeklere temasla geçmez.

Bu nedenle:

• Kreşe gitmesinde sakınca yoktur.
• Anne ve babanın bebeğe dokunması güvenlidir.
• Kardeşleriyle oyun oynamasında risk bulunmaz.
• Emzirme sırasında hastalık bulaşmaz.
• Aynı oyuncakların kullanılması egzama oluşturmaz.

Bebeklerde görülen yaygın kızarıklıkların egzama mı yoksa enfeksiyon kaynaklı başka bir hastalık mı olduğunun ayırt edilmesi ise çocuk alerjisi veya dermatoloji değerlendirmesi ile mümkün olur.

El Egzaması Bulaşıcı Mıdır?

El egzaması toplumda en sık yanlış anlaşılan egzama türlerinden biridir.

Ellerde oluşan çatlaklar, soyulmalar ve kızarıklık nedeniyle birçok kişi el sıkışmaktan çekinebilir. Oysa el egzaması temasla bulaşmaz.

Kuaförler, sağlık çalışanları, temizlik personelleri, aşçılar ve sık el yıkayan kişilerde görülen el egzamasının temel nedeni; su, deterjan, kimyasal maddeler ve sürekli tahriştir.

El egzaması bulunan bir kişiyle:

• El sıkışmak,
• Aynı bilgisayarı kullanmak,
• Aynı kapı koluna dokunmak,
• Aynı masada çalışmak
• egzamanın bulaşmasına neden olmaz.

Egzaması Olan Kişiler Nelere Dikkat Etmelidir?

Egzama bulaşıcı olmasa da cilt bariyerinin bozulması nedeniyle düzenli bakım gerektiren kronik bir hastalıktır. Uygun cilt bakımı yapılmadığında kaşıntı artabilir, çatlaklar derinleşebilir ve ikincil enfeksiyon gelişme riski yükselebilir.

Günlük yaşamda alınacak basit önlemler hem atakların sıklığını azaltabilir hem de cildin daha hızlı toparlanmasına yardımcı olabilir.

Cildi Düzenli Nemlendirin

Egzamalı cilt normal cilde göre çok daha hızlı su kaybeder. Bu nedenle nemlendirici kullanımı tedavinin temel taşlarından biridir.

Nemlendiriciler:

• Cilt bariyerini güçlendirmeye yardımcı olur.
• Kaşıntıyı azaltabilir.
• Çatlak oluşumunu önleyebilir.
• Egzama alevlenmelerinin sıklığını azaltabilir.

Nemlendiricilerin özellikle banyo sonrasında ilk birkaç dakika içinde uygulanması daha etkili olabilir.

Cildi Tahriş Eden Ürünlerden Kaçının

Bazı ürünler egzama belirtilerini belirgin şekilde artırabilir.

Özellikle aşağıdaki maddeler hassas ciltlerde sorun oluşturabilir:

• Yoğun parfümlü kozmetikler
• Sert sabunlar
• Çamaşır suyu
• Güçlü deterjanlar
• Alkol içeren temizlik ürünleri
• Çok sıcak su
• Yünlü ve sentetik kıyafetler

Mümkün olduğunca cildi tahriş etmeyen, hassas ciltlere uygun ürünlerin tercih edilmesi önerilir.

Kaşımamaya Çalışın

Kaşıntı egzamanın en zorlayıcı belirtilerinden biridir. Ancak kaşımak kısa süreli rahatlama sağlasa da uzun vadede ciltte daha fazla hasara neden olur.

Sürekli kaşıma;

• Cilt bariyerini bozar.
• Çatlakları artırır.
• Kanamaya neden olabilir.
• Bakteriyel enfeksiyon riskini yükseltir.
• Kaşıntı-kaşıma döngüsünü devam ettirir.

Özellikle çocuklarda tırnakların kısa tutulması cilt hasarını azaltmaya yardımcı olabilir.

Tetikleyicilerinizi Tanıyın

Her egzama hastasında tetikleyiciler farklı olabilir.

Bazı kişilerde;

• Terleme,
• Sıcak hava,
• Kuru hava,
• Polen mevsimi,
• Ev tozu akarları,
• Hayvan tüyleri,
• Stres,
• Bazı kumaşlar

şikâyetleri artırabilir.

Atakların hangi durumlarda başladığını takip etmek, kişiye özel korunma planı oluşturulmasını kolaylaştırır.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

Egzama zaman zaman evde alınan önlemlerle kontrol altına alınabilse de bazı durumlarda mutlaka uzman değerlendirmesi gerekir.

Aşağıdaki belirtilerden biri varsa vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır:

• Şikâyetlerin hızla yayılması
• Şiddetli ağrı gelişmesi
• Sarı kabuklanma veya iltihap görülmesi
• Kötü kokulu akıntı oluşması
• Ateşin eşlik etmesi
• Göz çevresinde yaygın döküntü gelişmesi
• Yaygın su dolu kabarcıkların oluşması
• Uygun cilt bakımına rağmen düzelmeyen egzama
• Günlük yaşamı ve uykuyu bozacak düzeyde kaşıntı

Bu belirtiler ikincil enfeksiyon veya farklı bir deri hastalığının işareti olabilir.

Egzama Hakkında Doğru Bilinen Yanlışlar

Egzama ile ilgili toplumda birçok yanlış inanış bulunmaktadır. Bu yanlış bilgiler hem hastaların gereksiz endişe yaşamasına hem de sosyal hayatta dışlanmalarına neden olabilmektedir.

Egzama Bulaşıcı Mı? Hakkında Sık Sorulan Sorular

Egzama olan kişiye dokunmak güvenli midir?

Evet. Egzama temas yoluyla bulaşmadığı için el sıkışmak, sarılmak veya aynı ortamda bulunmak güvenlidir.

Egzama aynı yatakta uyuyan kişiye geçer mi?

Hayır. Aynı yatağı paylaşmak veya aynı evde yaşamak egzamanın bulaşmasına neden olmaz.

Egzama öpüşmeyle bulaşır mı?

Hayır. Egzama öpüşme veya yakın temasla bulaşan bir hastalık değildir. Ancak aktif uçuk gibi ek bir enfeksiyon varsa bulaş riski enfeksiyon açısından değerlendirilmelidir.

Okula veya işe gitmekte sakınca var mıdır?

Genellikle hayır. Egzama bulaşıcı olmadığı için çocukların okula gitmesi ve yetişkinlerin çalışması açısından bir engel oluşturmaz. Çok şiddetli alevlenmelerde ise tedavi planı için doktor değerlendirmesi gerekebilir.

Egzama evcil hayvanlara bulaşır mı?

Hayır. İnsanlarda görülen egzama kedi, köpek veya diğer evcil hayvanlara bulaşmaz.

Egzama tamamen iyileşebilir mi?

Egzamanın seyri kişiden kişiye değişir. Bazı kişilerde uzun süre tamamen düzelebilirken, bazı kişilerde dönem dönem alevlenmeler görülebilir. Düzenli cilt bakımı ve uygun tedavi ile belirtiler büyük ölçüde kontrol altına alınabilir.

Egzama enfeksiyon kaparsa ne olur?

Egzamalı bölgede bakteri, virüs veya mantar enfeksiyonu gelişebilir. Artan kızarıklık, sarı kabuklanma, akıntı, ağrı veya ateş gibi belirtiler varsa vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır.

Sonuç

“Egzama bulaşıcı mı?” sorusunun cevabı nettir: Hayır. Egzama bulaşıcı bir hastalık değildir. El sıkışmak, sarılmak, aynı ortamı paylaşmak, aynı okulda okumak veya aynı iş yerinde çalışmak egzamanın başkasına geçmesine neden olmaz.

Egzama; cilt bariyerinin bozulması, genetik yatkınlık, çevresel faktörler ve bağışıklık sisteminin oluşturduğu inflamasyon sonucu gelişen kronik bir cilt hastalığıdır. Bu nedenle hastaların sosyal yaşamdan uzaklaştırılması veya temas edilmekten kaçınılması için hiçbir bilimsel gerekçe yoktur.

Bununla birlikte egzamalı ciltte zaman zaman bakteriyel, viral veya mantar enfeksiyonları gelişebilir. Böyle durumlarda bulaşıcı olan egzama değil, enfeksiyona neden olan mikroorganizmadır. Bu nedenle enfeksiyon belirtileri geliştiğinde erken tanı ve uygun tedavi büyük önem taşır.

Egzama belirtileri uzun sürüyor, sık tekrarlıyor veya yaşam kalitesini etkiliyorsa, altta yatan nedenlerin araştırılması ve kişiye özel tedavi planının oluşturulması için alerji ve immünoloji veya dermatoloji uzmanına başvurulması önerilir.