Gebelikte Astım Tedavisi

Gebelikte astım tedavisinde temel prensip astımı kontrol altında tutarken en az sayıda ve dozda ilaç kullanmak olacaktır. Astım ilaçlarının gerekiyorsa kullanılmasından kaçınılmamalıdır. Astım ilaçlarının kullanılmasında 6 basamak vardır. Astım ilaçları için yapılan çalışmalar neticesinde hamilelerde kullanımı ile ilgili güvenlik skalası oluşturulmuştur. Doktorunuz buna uygun olarak tedavinizi oluşturacaktır. Sizlere bu yazımızda gebelikte astım tedavisi nasıl olması gerektiğini ve astım ilaçların nasıl kullanılması gerektiğini yazdık. 

Gebelikte astım tedavisi nasıl olmalıdır ?             

Gebelikte astım tedavisi temel prensip astım kontrol altında tutan en az sayıda ve dozda ilaç kullanılmasıdır. Astım ilaçları gerektiğinde kullanılmasında da kaçınılmamalıdır.

Astımlı bir hamile hastanın tedavisinde mümkün olduğunca gebenin astımını kontrol altında tutmak ve aynı süreçte fetüse en az zarar verecek şekilde tedavi uygulamak gerekir. Astımlı hamile hastanın tedavisi bu yüzden denge içinde olması gereklidir.

Peki astım ilaçları nasıl kullanılır ?

Astımı olan hastalar hamilelik öncesinde alerjik astımın kontrolü  için birçok ilaç kullanması gereklidir. Astımlı hastalar hamile kaldığında daha önce kullanmış oldukları bazı ilaçların kullanımında dikkat edilmesi gerektiren noktalar vardır.

Astımlı hamile hastalarda da aynı şekilde astım klavuzun da yer aldığı gibi astım hastaları için uygulanan basamak tedavisi uygulanır.

Astım Basamak Tedavisi

Basamak Önerilen TedaviAlternatif Tedavi 
1İlaç gerek yok
 

2

 

 

Düşük doz inhaler kortikosteridler

 

Lökotrien reseptör antagonisti (LTRA) Teofilin

 

3

 

 

 

 

4

 

Orta doz inhaler   kortikosteroidler

 

 

 

Orta doz inhaler   kortikosteroidler+ LABA

 

Düşük doz inhaler kortikosteroidler+ uzun etkili β agonist( LABA ), LTRA veya teofilin

 

Orta doz inhaler   kortikosteroidler+LTRA veya teofilin

 

5

 

Yüksek doz inhaler   kortikosteroidler+ LABA

 

 

Yeni geliştirilen oma

 

6

Yüksek doz inhaler   kortikosteroidler+ LABAYeni geliştirilen oma
    

 

Alerji uzmanları tarafından değerlendirilen hastalar yukardaki şekilde astım ilaçları kullanması gereklidir. Astım ilaçları için yapılan çalışmalar neticesinde hamilelerde kullanımı ile ilgili güvenlik skalası belirtilmiştir.

Hamile hastalarda kullanılan ilaçların fetüs üzerinde zararlı etkileri olabileceği için son derece dikkatli olmak gerekir. Bu konuda FDA (Food and Drug Administration-ABD’nin ilaç ve gıdaları denetleyici en üst kurulu) ilaçları gebelikte bebek üzerinde etkileri açısından beş ayrı gruba ayırmıştır:

A Kategorisi:

İnsanlarda yapılan çalışmalarda fetus üzerine zararlı bir etki saptanmamıştır. Bu gruba dahil olan çok az sayıda ilaç vardır. Gebelikte kullanılan vitaminler bu gruptadır.

B Kategorisi:

Hayvanlarda yapılan çalışmalarda hayvan fetusları üzerinde zararlı ve olumsuz bir etki saptanmamıştır, ancak insanlarda yapılan çalışmalar mevcut değildir.

Ya da:

Hayvanlarda yapılan çalışmalarda olumsuz etkiler saptanmış, ancak insanlarda yapılan çalışmalarda bu olumsuzluklar doğrulanmamıştır. Penisilin grubu antibiyotikler bu grupta yer alır.

C Kategorisi:

Hayvan ve/veya insanlarda yapılan çalışmalar yetersizdir.

Ya da: Hayvan deneylerinde olumsuz etkiler saptanmış, ancak insanlara ait veri yoktur. Gebelikte kullanılan ilaçların çoğu bu grupta yer alır.

D Kategorisi:

bu gruptaki ilaçlarda insan fetusu üzerine olumsuz etki bulunmuştur. Bu gruptaki ilaçlar kar/zarar oranı kar lehine olduğunda kullanılabilecek ilaçlardır. Gruba en iyi örnek sara hastalığı olan anne adaylarının kullanması gereken ilaçlardır.

X Kategorisi:

bu gruptaki ilaçlarda da insan fetusu üzerine olumsuz etki bulunmuştur. Ancak bu gruptaki ilaçlar gebelikte kullanıldığında kar/zarar oranı her zaman zarar lehine olan ilaçlardır. Bu yüzden hiç bir şekilde gebelikte kullanılmamalıdır (DES ve Talidomid gibi ilaçlar).

Bu sınıflandırma birçok açıdan yetersizdir ve kafa karıştırmaktan başka bir işe yaramaz. Çünkü sınıflandırma hem gebeliğin hangi döneminde kullanıldığını dikkate almamakta hem de bebekteki riskle birlikte tedavi konusundaki yönlendirmeyi de içermektedir.

Astım ilaçları FDA tarafından belirtilen skala içerisinde nerede yer almaktadır diye bakıldığında çoğu B ve C kategorisindedir.

 

 

İlaç gruplarıİlacın adı/ FDA kategorisi Hamilelik üzerine olası etki
İnhale nefes açıcı kısa etkili ilaçlar

 

Albuterol/ C kategorisiİnsanlarla ilgili olarak güvenli kullanılabilir bilgileri olsada bazı spesifik malformasyonlar ile ilişkili olabilecek
İnhale nefes açıcı uzun etkili ilaçlarFormoterol / C kategorisi

Salmeterol/   C kategorisi

Güveli olabileceği konusunda veriler var
Teofilin

 

Sistemik steroidler

 

Konjenital malformasyonlarda artış yok ama toksisite açısında dikkat edilmeli

Yarık damak gibi oral defektler ayrıca düşük doğum ağırlığı preterm doğum, preeklempsi ve intrauterin büyüme gelişme geriliğine ile ilişkili olabilir. ciddi etkiler yapabileceği yönünde kafa karıştıran bilgiler vardır

İnhale kortikosteroidlerBudesonide / B kategorisi

Beklometazon / C kategorisi

Flutikazon / C

Mometasone/ C

Triamcinolone/ C

Güvenle kullanılabileceği hakkında bilgiler vardır ama yüksek dozlarda malformasyonlarda artış riski olabilir. güvenle kullanım konusunda en çok bilgi budesonid için bulunmaktadır.
Lökotrien reseptör antagonistiMon / BGüvenle kullanılabilir konusunda orta düzeyde bilgiler var
5-LO inhibitörZileuton/ CHayvan çalışmalarında güvenle kullanılabileceği konusunda yeterli bilgi yok İnsana ait bilgi yoktur
Anti-IgEOma/BPreterm doğum ve düşük doğum ağırlığı açısından risk artışına yol açabileceği konusunda tam kesin olamayan bilgiler vardır.

 

Hamilelik sürecinde kullanılan astım ilaçları hakkından toplanan bilgiler ışığında hamilelik sürecinde kullanabileceğimiz ilaçlar gebenin ve fetüsün en az zarar göreceği şekilde düzenlenmelidir.