Ürtiker

Halk arasında kurdeşen olarak da bilinen ürtiker, cildin herhangi bir yerinde, gruplar şeklinde oluşan soluk kırmızı şişliklerdir. Anjiyoödem, ürtikere benzer bir şişliktir; ancak şişme, yüzeyden ziyade derinin altındadır. Ürtiker ve anjiyoödem sıklıkla birlikte görülür.

Ürtiker belirtileri nelerdir?

Kurdeşenle ilişkilendirilen kabarıklıklar aşağıdaki gibi olabilir:

  • Kırmızı veya ten rengi
  • Yoğun kaşıntılı
  • Kabaca oval veya kurt şeklinde
  • Birkaç santim ya da çok daha büyük

Kurdeşenlerin çoğu 24 saat içinde kendiliğinden kaybolur ancak kronik kurdeşenler aylarca veya yıllarca tekrarlayabilir.

Anjiyoödem belirtileri nelerdir?

Anjiyoödem, cildin daha derin katmanlarını etkileyen kurdeşene benzer bir reaksiyondur. En sık göz çevresinde, yanaklarda veya dudaklarda görülür. Anjiyoödem ve kurdeşen ayrı olarak veya aynı anda ortaya çıkabilir.

Anjiyoödem belirti ve semptomları arasında

  • Geniş, kalın, sert kabarıklık
  • Şişme ve kızarıklık
  • Etkilenen bölgelerde ağrı veya sıcaklık yer alır.

Ürtiker (Kurdeşen) tanısı nasıl konulur?

Doktorunuz, hala varsa kabarıklıklarınızı veya şişlik alanlarınızı inceleyecek ve olası nedenleri belirlemek için dikkatli bir tıbbi öykü alacaktır. Bazı durumlarda, alerji cilt testi önerilebilir. Kalıtsal anjiyoödem olası bir teşhis ise, bazı kan proteinlerinin seviyelerini ve işlevlerini kontrol etmek için belirli kan testleri yapılabilir. 

Ürtiker (Kurdeşen) hastalığı için hangi doktora gidilmelidir?

Aile hekimleri ürtiker için tedavi seçenekleri önerebilir ve tanı koyabilir. Bununla birlikte, daha şiddetli veya kronik vakalarda doktorunuz sizi bir alerji-immünoloji uzmanına yönlendirebilir. Bu uzmanlar, teşhis ve tedavi konusunda özel olarak eğitim almışlardır.

Ürtiker (Kurdeşen) çeşitleri nelerdir?

Bazı kurdeşenler akut kurdeşen olarak sınıflandırılır, diğer vakalar ise kroniktir. Fark, semptomların ne kadar sürdüğüne bağlıdır.

Akut Ürtiker (Kurdeşen)

“Akut” kelimesi kısa bir süre için anlamına gelmektedir. 6 haftadan kısa süren ürtikerler akut ürtiker olarak adlandırılır. Akut ürtiker yiyecek, hayvan kepeği, böcek ısırığı, lateks veya polen gibi bir alerjenle temas sonrası ortaya çıkabilir. Tetikleyicinin belirlenmesi ve önlenmesi, bu alerjik reaksiyonun tekrar etmesini önlemeye yardımcı olabilir.

İlaçlar potansiyel olarak kurdeşenleri tetikleyebilir. Kurdeşen alerjik olmayan nedenlerden dolayı da ortaya çıkabilir. Bunlar ısı, stres, egzersiz veya belirli kimyasal maddelere maruz kalma şeklinde olabilir. Çocuklarda akut kurdeşenlerin en sık görülme nedenlerinden biri viral enfeksiyonlardır.

Kronik Ürtiker (Kurdeşen)

Akut ürtikerin aksine, kronik ürtikerler daha uzun süre kalır. Kronik ürtikerden muzdarip insanların çoğunun bir yıldan uzun süren semptomları vardır. Ne yazık ki, birçok vakada kronik ürtiker idiopatiktir, yani kesin sebebi tanımlanamaz. Kronik ürtikerlerin yalnızca küçük bir yüzdesi alerjiye bağlıdır.

Ürtiker Tedavisi

Çoğunlukla belirtiler hafif seyirde ilerlerse tedaviye ihtiyaç olmayabilir. Birçok kurdeşen ve anjiyoödem vakası kendiliğinden düzelir. Ancak yoğun kaşıntı, ciddi rahatsızlık veya devam eden semptomlar için tedavi rahatlama sağlayabilir.

İlaç Tedavisi

Kurdeşen ve anjiyoödem için tedaviler, aşağıdaki reçeteli ilaçları içerebilir:

  • Kaşıntı önleyici ilaçlar. Kurdeşen ve anjiyoödem için standart tedavi olan antihistaminikler kaşıntı, şişme ve diğer alerji semptomlarını azaltan ilaçlardır.
  • Antienflamatuar ilaçlar. Şiddetli kurdeşen veya anjiyoödem için doktorlar bazen şişliği, kızarıklığı ve kaşıntıyı azaltmak için oral bir kortikosteroid ilacı yazabilir.
  • Bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar. Antihistaminikler ve kortikosteroidler etkisizse, doktorunuz aşırı aktif bir bağışıklık sistemini yatıştırmaya muktedir bir ilaç yazabilir.
  • Acı ve şişliği azaltan ilaçlar. Kronik kurdeşenler ve anjiyoödem, lökotrien antagonistleri olarak adlandırılan, steroid olmayan, bir tür antienflamatuar ilaçla tedavi edilebilir.
  • Kan proteini kontrolörleri. Kalıtsal anjiyoödem söz konusuysa, çeşitli ilaçlarla belirli kan proteinlerinin seviyeleri düzenlenebilir ve belirti ve semptomlar hafifletilebilir.

Hamilelerde Ürtiker (Kurdeşen) Tedavisi

Küçük döküntüler kendi kendine kaybolma eğilimi gösterebilir. Ancak, etkilenen bölgeyi ovalamamak önemlidir. Sabun durumu ağırlaştırabilir, bu nedenle kullanılan sabun miktarını azaltmak faydalı olacaktır. Kaşıntıyı azaltabilecek alternatif bir yöntem olarak yulaf ezmesi banyosu yapmak veya banyoda kabartma tozu kullanmaktır. Cildi iyi nemlendirmek kaşıntı ve kuruluğa yardımcı olabilir.

Hamilelikte güvenli kabul edilen antihistaminiklerin kullanımı ile rahatlama ya da tedavi söz konusu olabilir. Herhangi bir ilaçla ilgili uyarıları gözden geçirmek ve herhangi bir ilaç almadan önce eczacınıza ve sağlık uzmanınıza danışmanız önemlidir.

Ürtiker (Kurdeşen) hastalığıyla ilgili sıkça sorulan sorular

Kurdeşenleriniz için başka tedaviler arıyorsanız, çeşitli doğal çözümler yardımcı olabilir.

Ürtikerin bitkisel tedavisi var mıdır?

  • Yulaf ezmesi banyosu: Banyo suyuna eklenen bir bardak pişirilmemiş yulaf ezmesi kaşıntıyı yatıştırır ve ağrıyı hafifletir. Soğuk bir banyo olduğundan emin olun. Çok sıcaksa, su kaşıntı ve şişmenin devam etmesine neden olabilir.
  • Zerdeçal tozu: Zencefil ailesinin bir üyesi olan, köri içindeki bu ana bileşen, iltihabı hafifletebilir ve yaraların iyileşmesine yardımcı olabilir. Balık, et, pilav, sebze ve makarnaya lezzet katmak için kullanılabilir. Kontrollü kullanımı önemlidir. Fazla tüketimi baş dönmesi ve mide bulantısı yapabilir.
  • Aloe vera losyonu: Cildin sağlıklı olmasını sağlayan E vitamini yönünden zengin bir maddedir. Ayrıca kurdeşenlerin neden olduğu kaşıntıyı da azaltabilir.

Ürtiker (Kurdeşen) ömür boyu sürer mi?

           6 haftadan fazla süren ürtikerler kronik ürtiker olarak adlandırılmaktadır.

Ayrıntılı bir öykü ve testlerden sonra bile sebep tanımlanamıyorsa, duruma kronik idiyopatik ürtiker denir. (“İdiyopatik” belli bir sebebe bağlı olmayıp kendiliğinden oluşan anlamına gelir.) Bu vakaların yaklaşık yarısı bazı bağışıklık bulguları ile ilişkilidir. Kronik ürtikerler ayrıca tiroid hastalığı, diğer hormonal problemler veya çok nadir durumlarda kanser ile ilişkilendirilebilir.

Ürtiker cinsel yolla bulaşır mı?

Kurdeşenin kendisi, enfekte olmuş bir kişiden diğerine bulaşabilen virüsler söz konusu olmadıkça bulaşıcı değildir. Kurdeşen çocuklarda ve kadınlarda daha sık görülür. Genel olarak, etkilenen birey artık alerjik maddeye maruz kalmazsa, kurdeşen yaklaşık 24-48 saat içinde azalır ve kaybolur.

Ürtiker hastaları banyo yapabilir mi?

 Ürtiker hastaları normal şekilde yıkanabilir, ancak suyun ılık olduğundan emin olunmalı ve yıkanma süresi 10 dakika ile sınırlanmalıdır. Alternatif olarak banyo suyuna koloidal yulaf ezmesi içeren bir ürün eklenerek kaşıntıyı da hafifletmek mümkün olabilir. Nazik, kokusuz bir temizleyici kullanmak ve banyo köpüğünden, kokulu losyonlardan kaçınmak gerekir. Banyodan sonra, bir havluyla sürtünmeden kurulanmak ve nemli cilde yumuşak bir nemlendirici krem veya losyon sürmek faydalı olacaktır.

Kurdeşen anneden bebeğe geçer mi?

Kurdeşen, viral enfeksiyon nedeniyle olanlar dışında bulaşıcı değildir ve anneden çocuğa bulaşamaz. Emzirme döneminde ise bebek emzirmeye devam edilebilir.

Stres ürtikere neden olur mu?

Herkes zaman zaman stresle uğraşır ve stres sadece duygusal sağlığımızdan daha fazlasını etkileyebilir. Stres ayrıca, stresinizi artırabilecek döküntü gibi fiziksel semptomlara da neden olabilir.

Stres döküntüleri çoğu zaman, kabarıklık veya kabarcık olarak da adlandırılan kurdeşen biçimini alır. Kurdeşen vücutta herhangi bir yerde ortaya çıkabilir. Kurdeşenlere viral bir enfeksiyon, diğer hastalıklar veya çevresel tetikleyici gibi faktörler neden olabilir. Stres çevresel bir tetikleyici olarak kabul edilir.