Diyabet veya şeker hastalığı, vücudun bir enerji kaynağı olarak glikozu uygun şekilde kullanamadığı bir hastalıktır. Tip 1 diyabette vücut, vücudun glikozu uygun şekilde kullanmasını sağlayan insülin hormonunu yeterince yapmaz. Tip 1 diyabet, vücudun bağışıklık sisteminin yanlışlıkla kendi organlarını veya dokularını yok ettiği bir otoimmün süreç nedeniyle pankreastaki insülin üreten beta hücrelerinin yok edilmesiyle gelişir. Tip 1 diyabetli kişilerin günlük insülin çekimlerine ihtiyacı vardır. Bu, çocuklarda ve genç erişkinlerde diyabetin daha yaygın şeklidir. Tip 2 diyabette pankreas yeterli insülin üretir ancak vücut bunu etkili bir şekilde kullanamaz, buna insülin direnci denir. Yavaş yavaş, tip 1 diyabette olduğu gibi insülin üretimi yavaşlar. Çocuklarda Tip 1 diyabet yaygındır ve Tip 2 diyabet nadirdir. 

Detaylı Bilgi ve Randevu İçin

Çocuklarda Şeker Hastalığının Belirtileri

Çocuğunuzda şeker hastalığı varsa bu belirtilerden bazılarını gözlemleyebilirsiniz: 

  • Baş ağrısı,
  • Artan susuzluk,
  • Sık idrara çıkma,
  • İştah artışı,
  • Kilo kaybı,
  • Bulanık görme,
  • Tükenmişlik,
  • Kuru ağız.

Tip 1 diyabetin gelişmesi yıllar sürse de semptomların başlangıcı oldukça ani ve hızlıdır. Tanı konmamış ve tedavi edilmemiş tip 1 diyabetli bir kişi hayatı tehdit eden diyabetik komaya (ketoasidoz) girebilir. Tip 2 diyabetin semptomları, tip 1 diyabetin semptomları ile aynıdır, ancak tip 1 diyabetin aksine semptomlar yavaş ve kademeli olarak gelişme eğilimindedir.

Şeker Hastalığı Neden Olur? 

Tip 1 diyabetin kesin nedeni bilinmemektedir. Ancak bu duruma sahip çoğu kişide bağışıklık sistemi, pankreastaki insülin üreten (adacık) hücreleri yanlışlıkla yok eder. Genetik ve çevresel faktörlerin bu süreçte rol oynadığı görülmektedir.

Pankreasın adacık hücreleri yok edildiğinde, çocuğunuz çok az insülin üretir veya hiç üretmez. İnsülin, şekerin (glikoz) kan dolaşımından vücut hücrelerine taşınması gibi kritik bir görevi yerine getirir. Yiyecekler sindirildiğinde şeker kan dolaşımına girer. Yeterli insülin olmadan, çocuğunuzun kan dolaşımında şeker birikir ve tedavi edilmezse yaşamı tehdit eden komplikasyonlara neden olabilir.

Risk Faktörleri Nelerdir?

Bazı etmenler çocuğunuzun şeker hastası olması riskini artırabilir. Çocuklarda Tip 1 diyabet için risk faktörleri şunları içerir:

  • Aile öyküsü,
  • Genetik,
  • Belirli virüsler.

Olası Komplikasyonlar Nelerdir?

Tip 1 diyabet, vücudunuzdaki ana organları etkileyebilir. Kan şekeri seviyenizi çoğu zaman normale yakın tutmak, birçok komplikasyon riskini önemli ölçüde azaltabilir. Komplikasyonlar şunları içerebilir:

  • Kalp ve kan damarı hastalığı,
  • Sinir hasarı,
  • Böbrek hasarı,
  • Göz hasarı,
  • Osteoporoz. 

Nasıl Teşhis Edilir?

Diyabetin teşhisi tipik olarak kandaki şeker seviyelerini ölçen bir kan şekeri testi ile yapılır. Prediyabet adı verilen bir durumda, açlık kan şekeri seviyesi yükselir ancak diyabet oluşturacak derecede değildir. Açlık glikozunun yükseldiğini gösteren testleri tekrarlayan kişilerin, tam gelişmiş diyabet geliştirme riskini arttıran bir durum olan prediyabet olduğu söylenir.

Nasıl Tedavi Edilir?

Tip 1 diyabeti olan çocuğunuzun günlük insülin enjeksiyonları alması gerekir. Bununla birlikte Tip 1 diyabet tedavisi şunları içerir:

  • İnsülin almak,
  • Karbonhidrat sayımı,
  • Sık kan şekeri takibi,
  • Sağlıklı yiyecekler yemek,
  • Düzenli egzersiz,
  • Kan şekeri izleme.

Çocuğunuzun kan şekerini günde en az dört kez kontrol etmeniz ve kaydetmeniz gerekecektir. Çocuğunuzun kan şekeri seviyesinin hedef aralığında kaldığından emin olmanın tek yolu sık testler yapmaktır, bu, çocuğunuz büyüdükçe ve değiştikçe değişebilir. 

Diyabet ve Sağlıklı Beslenme

Yiyecek, herhangi bir diyabet tedavi planının büyük bir bileşenidir, ancak bu, çocuğunuzun sıkı bir “diyabet diyeti” izlemesi gerektiği anlamına gelmez. Ailenin geri kalanı gibi, çocuğunuzun diyeti de düzenli olarak besleyici değeri yüksek, yağ ve kalorisi düşük gıdaları içermelidir.

Fiziksel aktivite

Çocuğunuzun düzenli egzersiz yapması yararlı olacaktır. Bu nedenle fiziksel aktiviteyi çocuğunuzun günlük rutininin bir parçası haline getirin. Ancak fiziksel aktivitenin genellikle kan şekerini düşürdüğünü ve egzersizden saatler sonra, hatta muhtemelen bir gecede kan şekerini etkileyebileceğini unutmayın. Bu nedenle konuyla ilgili doktorunuzdan mutlaka talimat alın.