Yetişkinlerde Handihaler kullanma yöntemi, kapsül içerisinde bulunan kuru toz ilacın solunum yollarına doğru şekilde ulaştırılabilmesi için belirli basamakların sırasıyla uygulanmasını gerektirir. HandiHaler, kapsüllü kuru toz inhaler sistemidir. İlaç kapsülü cihazın orta haznesine yerleştirilir, kapsül yalnızca bir kez delinerek hazırlanır ve içerisindeki ilaç ağızlıktan yavaş ve derin nefes alınarak solunur.

HandiHaler kullanımındaki en önemli özelliklerden biri, bir kapsülün içeriğinin iki inhalasyonla alınmasıdır. İlk nefesin ardından aynı kapsül cihazın içinde bırakılır ve kapsül yeniden delinmeden ikinci kez nefes alınır. Böylece kapsül içerisindeki ilacın mümkün olduğunca tamamen alınması sağlanır. Kapsül ağızdan yutulmaz ve başka inhaler cihazlarla kullanılmaz. Resmî HandiHaler kullanım talimatında da kapsülün yalnızca cihaz içerisinde kullanılması ve aynı kapsülden iki kez inhalasyon yapılması önerilmektedir.

Handihaler Nedir ve Nasıl Çalışır?

HandiHaler, Spiriva kapsüllerindeki kuru toz ilacın inhalasyon yoluyla uygulanması için geliştirilmiş, tekrar kullanılabilen bir inhaler cihazıdır. Cihaz; koruyucu kapak, ağızlık, taban, kapsülün yerleştirildiği orta hazne ve kapsülü delen yan düğmeden oluşur. HandiHaler başka ilaç kapsüllerini kullanmak amacıyla tasarlanmamıştır; cihaz yalnızca kendisi için belirtilen kapsüllerle kullanılmalıdır.

Kapsül orta hazneye yerleştirildikten sonra cihazın yan tarafındaki delme düğmesine bir kez basılır. Bu işlem kapsülde küçük delikler oluşturur. Kullanıcı ağızlıktan nefes aldığında kapsül hazne içinde titreşir ve içerisindeki kuru toz ilaç hava akımıyla birlikte solunum yollarına taşınır.

HandiHaler’ın nefes alma tekniği bazı diğer kuru toz inhalerlerden farklıdır. Burada amaç mümkün olan en hızlı nefesi almak değil; kapsülün titreştiği hissedilecek veya duyulacak kadar yavaş, ancak yeterince güçlü ve derin nefes almaktır. Resmî ürün bilgisinde nefesin yavaş ve derin, kapsülün titreşmesini sağlayacak hızda alınması tarif edilmektedir.

HandiHaler ile spacer veya ara hazne kullanılmaz. İlaç doğrudan cihazın ağızlığından solunur.

Yetişkinlerde Handihaler Nasıl Kullanılır?

HandiHaler kullanmadan önce ellerin temiz ve kuru olduğundan emin olunmalı, kapsül ise yalnızca uygulamadan hemen önce blister ambalajından çıkarılmalıdır. Kapsülün uzun süre açık havada bırakılması ilacın nemden etkilenmesine neden olabilir.

1. Koruyucu kapağı açın. Delme düğmesine tamamen basıp bırakın. Daha sonra koruyucu kapağı yukarı kaldırarak tamamen açın.
2. Ağızlığı açın. Ağızlık bölümünü yukarı doğru kaldırarak kapsül haznesini görünür hale getirin.
3. Kapsülü ambalajından çıkarın. Bir kapsülü blisterden yalnızca kullanmadan hemen önce çıkarın. Kapsülü yutmayın.
4. Kapsülü orta hazneye yerleştirin. Kapsülü HandiHaler’ın ortasındaki kapsül bölmesine koyun. Kapsülün hangi yönde yerleştirildiğinin önemi yoktur. Kapsülü doğrudan ağızlığın içine yerleştirmeyin.
5. Ağızlığı kapatın. Ağızlık bölümünü klik sesi duyulana kadar sıkıca kapatın. Koruyucu üst kapak bu aşamada açık kalmalıdır.
6. Kapsülü bir kez delin. HandiHaler’ı ağızlık yukarı bakacak şekilde tutun. Yan taraftaki delme düğmesine yalnızca bir kez, sonuna kadar basın ve bırakın. Bu işlem kapsülün delinmesini sağlar. Düğmeye tekrar tekrar basmayın.
7. Nefesinizi cihazdan uzakta verin. Akciğerlerinizi rahatça boşaltacak şekilde nefes verin ancak nefesi kesinlikle HandiHaler’ın ağızlığına doğru vermeyin.
8. Ağızlığı dudaklarınızla kavrayın. Başınızı dik tutun ve dudaklarınızı ağızlığın çevresinde sıkıca kapatın.
9. Yavaş ve derin nefes alın. Ağızlıktan yavaş ve derin ancak kapsülün titreştiğini duyacak veya hissedecek kadar etkili bir nefes alın. Akciğerlerinizi mümkün olduğunca doldurmaya devam edin.
10. Nefesinizi tutun. HandiHaler’ı ağzınızdan çıkarırken nefesinizi rahatça tutabildiğiniz süre boyunca tutun. Ardından normal nefes alın.
11. Aynı kapsülden ikinci kez nefes alın. Kapsülü çıkarmadan, nefesinizi yeniden cihazdan uzakta verin ve aynı kapsülden ikinci kez yavaş ve derin inhalasyon yapın. Kapsülü tekrar delmeyin. Bu ikinci inhalasyon kapsül içerisindeki ilacın mümkün olduğunca tamamen alınması için yapılır.
12. Kullanılmış kapsülü çıkarın. İkinci inhalasyondan sonra ağızlığı açın, boş kapsülü hazneden çıkararak atın ve cihazın ağızlığı ile koruyucu kapağını kapatın.

Handihaler Kullanırken Nelere Dikkat Edilmelidir?

HandiHaler kullanımında en önemli kurallardan biri kapsülün yutulmamasıdır. Kapsülün içindeki ilaç inhalasyon için hazırlanmıştır ve kapsül yalnızca HandiHaler cihazının orta haznesine yerleştirilerek kullanılmalıdır.

Kapsül blister ambalajından uygulamadan hemen önce çıkarılmalıdır. Ambalaj açılırken yanlışlıkla ikinci bir kapsül de tamamen açığa çıkarsa resmî kullanım talimatına göre bu kapsül saklanmamalı ve atılmalıdır. Kapsüllerin açık havada bekletilmesi nemden etkilenmelerine neden olabilir.

Kapsülü delmek için yan düğmeye yalnızca bir kez basılmalıdır. Düğmeye tekrar tekrar basılması kapsülün gereğinden fazla parçalanmasına neden olabilir. Delme işleminden sonra kapsül cihaz içerisinde kalmalı ve aynı kapsülden iki inhalasyon yapılmalıdır.

HandiHaler’ın içine nefes verilmemelidir. İnhalasyon öncesinde nefes cihazdan uzakta verilmeli, ardından ağızlık dudaklarla kavranmalıdır. Nefes verme havasındaki nem kuru toz ilacın cihaz içerisindeki davranışını etkileyebilir.

İnhalasyon sırasında kapsülün titreşim sesi veya hareketi genellikle hissedilebilir. Kapsülün titreşmemesi ağızlığın yanlış tutulduğunu, kapsülün hazneye yapıştığını veya inhalasyonun yeterli olmadığını düşündürebilir. Böyle bir durumda uygulama tekniği kontrol edilmelidir.

HandiHaler ile kullanılan tiotropium gibi uzun etkili ilaçlar genellikle düzenli idame tedavisi amacıyla kullanılır; ani başlayan nefes darlığını gidermek için kurtarıcı inhaler yerine kullanılmamalıdır. İlacın kullanım sıklığı reçeteye uygun olmalı ve belirtiler arttığında kişi kendi kararıyla ilave kapsül kullanmamalıdır.

Kuru tozun göze kaçmamasına da dikkat edilmelidir. Tiotropium tozunun göze temas etmesi bulanık görme veya göz bebeğinde genişleme gibi sorunlara yol açabilir. Böyle bir durum gelişirse sağlık profesyoneline başvurulmalıdır.

Handihaler Nasıl Temizlenmeli ve Saklanmalıdır?

HandiHaler tekrar kullanılan bir cihaz olduğu için düzenli temizlenmelidir. Resmî kullanım talimatında cihazın ayda bir kez temizlenmesi önerilmektedir. Temizlik için koruyucu kapak ve ağızlık açılır, ardından delme düğmesi yukarı kaldırılarak taban bölümü de açılır. Cihazın tamamı ılık suyla durulanarak içerisinde kalabilecek toz kalıntıları uzaklaştırılır.

Yıkama işleminden sonra fazla su silkelenmeli ve HandiHaler’ın koruyucu kapağı, ağızlığı ve tabanı açık bırakılarak cihazın tamamen kendi kendine kuruması sağlanmalıdır. Resmî talimata göre tam kuruma yaklaşık 24 saat sürebilir. Bu nedenle cihazın bir sonraki doza hazır olabilmesi için temizlik günlük ilaç kullanıldıktan hemen sonra yapılabilir.

HandiHaler tamamen kurumadan kullanılmamalıdır. Cihaz içerisinde kalan nem kapsüldeki kuru toz ilacı etkileyebilir. Ağızlığın dış kısmı gerektiğinde nemli ancak ıslak olmayan bir bezle silinebilir.

Kapsüller cihazın içinde saklanmamalıdır. Kullanılmayan kapsüller kendi blister ambalajlarında tutulmalı ve yalnızca uygulamadan hemen önce çıkarılmalıdır.

Cihazın kullanım ömrü de sınırsız değildir. Resmî ürün bilgisinde HandiHaler’ın ilk kullanımdan sonra yaklaşık bir yıla kadar kullanılabileceği belirtilmektedir. Ağızlık, delme mekanizması veya diğer parçalar hasar görmüşse bu süre beklenmeden cihazın değiştirilmesi değerlendirilmelidir.

Handihaler Kullanımında Sık Yapılan Hatalar

HandiHaler kullanımında en sık görülen hatalardan biri kapsülü yutmaktır. HandiHaler kapsülleri ağızdan alınmaz; kapsül cihazın içine yerleştirilir ve içindeki kuru toz solunur.

Kapsülü ağızlığın içine koymak yerine mutlaka cihazın orta haznesine yerleştirmek gerekir. Doğru bölmeye yerleştirilmemiş kapsül delinemeyebilir ve ilaç uygun şekilde alınamayabilir.

Yan delme düğmesine birden fazla kez basmak da doğru değildir. Kapsül yalnızca bir kez delinmelidir. Ardından aynı kapsülden iki inhalasyon yapılır; ikinci inhalasyondan önce düğmeye tekrar basılmaz.

Bir başka önemli hata, iki inhalasyon gerektiği için iki kapsül kullanmaktır. Bir kapsül bir dozdur ve aynı kapsülün içeriği iki ayrı nefesle alınır. Doktor tarafından farklı bir doz açıkça önerilmedikçe ikinci inhalasyon için yeni kapsül açılmaz.

Çok yüzeysel nefes almak kapsülün yeterince titreşmemesine ve içindeki ilacın tam olarak alınamamasına neden olabilir. Buna karşılık HandiHaler’da Turbuhaler gibi mümkün olan en hızlı nefes alınması da hedeflenmez. Doğru teknik, kapsülün titreştiğini duyacak veya hissedecek kadar etkili, yavaş ve derin inhalasyondur.

İlk inhalasyondan sonra kapsülü hemen atmak da dozun bir bölümünün kullanılmadan kalmasına neden olabilir. Resmî talimat aynı kapsülden ikinci kez nefes alınmasını özellikle önermektedir.

Handihaler Tekniği Ne Zaman Kontrol Edilmelidir?

HandiHaler kullanım tekniğinin yalnızca ilk reçete edildiğinde öğrenilmesi yeterli olmayabilir. Uzun süre kullanılan inhalerlerde zamanla kapsülü yanlış bölmeye yerleştirme, ikinci inhalasyonu unutma, delme düğmesine birden fazla kez basma veya yeterli nefes alamama gibi hatalar gelişebilir.

Kapsülün titreşim sesi düzenli olarak duyulmuyorsa, kapsül ikinci inhalasyondan sonra hâlâ belirgin miktarda toz içeriyorsa veya kişi cihazı kullanmasına rağmen tedaviden beklediği faydayı görmüyorsa teknik yeniden değerlendirilmelidir.

Kontrole giderken HandiHaler cihazını beraberinde götürmek ve cihazı doktor, hemşire veya eczacı önünde kullanmak hataların belirlenmesini kolaylaştırabilir. İlaç dozu veya kullanım sıklığı, kullanım tekniği değerlendirilmeden kişinin kendi kararıyla değiştirilmemelidir.

Yetişkinlerde Handihaler Kullanma Yöntemi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Handihaler kapsülü yutulur mu? Hayır. HandiHaler kapsülleri ağızdan yutulmaz. Kapsül cihazın orta haznesine yerleştirilir, delinir ve içerisindeki kuru toz inhalasyon yoluyla alınır.

Handihaler kapsülüne kaç kez basılır? Kapsül cihaza yerleştirildikten sonra yan delme düğmesine yalnızca bir kez sonuna kadar basılıp bırakılır. İkinci inhalasyondan önce kapsül tekrar delinmez.

Bir Handihaler kapsülünden kaç kez nefes alınır? Aynı kapsülden iki kez inhalasyon yapılır. İlk inhalasyonun ardından kapsül cihazda bırakılır ve aynı kapsülden ikinci kez yavaş ve derin nefes alınır.

Handihaler’dan nasıl nefes alınmalıdır? Önce nefes cihazdan uzakta verilmelidir. Ardından ağızlık dudaklarla tamamen kavranmalı ve kapsülün titreştiği duyulacak veya hissedilecek kadar yavaş ve derin nefes alınmalıdır.

Handihaler kullanırken kapsülün ses çıkarması normal midir? Evet. Doğru inhalasyon sırasında kapsülün cihaz içinde titreşmesine bağlı bir ses duyulabilir veya titreşim hissedilebilir. Bu, cihazdan hava geçtiğini gösteren yararlı bir işarettir.

Handihaler’ın içine nefes verilir mi? Hayır. Nefes verme işlemi her zaman cihazdan uzakta yapılmalıdır. Cihazın içine nefes verilmemesi kuru toz ilacın nemden korunmasına yardımcı olur.

Handihaler spacer veya hazne ile kullanılır mı? Hayır. HandiHaler kapsüllü kuru toz inhalerdir ve ilaç doğrudan cihazın ağızlığından solunur.

Handihaler ne sıklıkla temizlenmelidir? Resmî kullanım talimatına göre cihaz yaklaşık ayda bir kez ılık suyla temizlenmeli ve tekrar kullanılmadan önce yaklaşık 24 saat boyunca tamamen havada kurumaya bırakılmalıdır.

Doğru Handihaler Tekniği İlacın Etkili Kullanılmasını Sağlar

Yetişkinlerde HandiHaler kullanma yönteminde temel noktalar kapsülün kullanımdan hemen önce ambalajından çıkarılması, cihazın orta haznesine yerleştirilmesi, yan düğmeyle yalnızca bir kez delinmesi ve ağızlıktan kapsülün titreşmesini sağlayacak şekilde yavaş ve derin nefes alınmasıdır. İlk inhalasyon tamamlandıktan sonra aynı kapsül cihazda bırakılmalı ve ikinci kez inhalasyon yapılmalıdır.

HandiHaler kapsülü yutulmamalı, cihazın içine nefes verilmemeli ve kapsül içerisinde kalan ilacın alınabilmesi için ikinci inhalasyon atlanmamalıdır. Tedavi düzenli kullanılmasına rağmen solunum yakınmaları devam ediyorsa ek kapsül kullanmak yerine inhaler tekniğinin ve mevcut tedavinin sağlık profesyoneli tarafından yeniden değerlendirilmesi gerekir.