Alerjik bronşit, toplumda sık kullanılan bir ifade olmasına rağmen tek başına resmi bir hastalık adı değildir. Genellikle alerjenlere maruz kalınması sonucunda bronşlarda gelişen iltihabi reaksiyonları tanımlamak için kullanılır. Bu tablo çoğu zaman alerjik astım, eozinofilik bronşit veya alerjik hava yolu hastalıkları ile ilişkilidir.
Bağışıklık sistemi, polen, ev tozu akarları, küf mantarları ya da hayvan tüyü gibi normalde zararsız maddeleri tehdit olarak algıladığında hava yollarında iltihap gelişebilir. Bunun sonucunda bronş duvarında hassasiyet artar ve özellikle öksürük ön plana çıkar.
Alerjik bronşit denildiğinde birçok kişi bunu enfeksiyona bağlı bronşitle karıştırır. Oysa viral veya bakteriyel bronşitlerde temel neden mikroorganizmalar iken, alerjik bronşitte sorun bağışıklık sisteminin aşırı yanıt vermesidir. Bu nedenle antibiyotikler çoğu zaman fayda sağlamaz.
Hastalığın belirtileri dönem dönem artıp azalabilir. Polen mevsimi, ev tozu maruziyeti veya sigara dumanı gibi çevresel etkenler şikayetlerin belirginleşmesine neden olabilir. Özellikle uzun süren kuru öksürüğü olan ve enfeksiyon saptanmayan kişilerde alerjik nedenlerin araştırılması önem taşır.
Alerjik bronşit şüphesi bulunan hastalarda doğru tanıya ulaşabilmek için yalnızca belirtilere değil, ayrıntılı hasta öyküsüne, fizik muayeneye, solunum fonksiyon testlerine ve gerekli görülen alerji testlerine birlikte değerlendirilerek karar verilmelidir.
Alerjik Bronşit Belirtileri Nelerdir?
Alerjik bronşitin belirtileri, hava yollarında gelişen alerjik iltihaba bağlı olarak ortaya çıkar. Şikayetler çoğu zaman alerjenle temas sonrasında belirginleşir ve enfeksiyonlara bağlı bronşitten farklı olarak ateş veya yoğun balgam gibi bulgular her zaman görülmez. Bazı kişilerde belirtiler mevsimsel olurken, ev tozu akarı veya evcil hayvan gibi sürekli maruz kalınan alerjenlerde yıl boyunca devam edebilir.
En sık görülen belirtiler şunlardır:
- Uzun süren veya tekrarlayan kuru öksürük
- Gece veya sabaha karşı artan öksürük
- Egzersiz sırasında öksürük ve nefes darlığı
- Hırıltılı solunum
- Göğüste sıkışma hissi
- Nefes alırken ıslık benzeri ses duyulması
- Polen mevsimi veya tozlu ortamlarda şikayetlerin artması
Her hastada tüm belirtiler bir arada bulunmayabilir. Bazı kişilerde yalnızca inatçı öksürük görülürken, bazılarında nefes darlığı ve hışıltı daha belirgin olabilir.
Aşağıdaki durumlar alerjik bronşiti düşündürebilir:
| Durum | Alerjik Bronşitte Görülme Durumu |
|---|---|
| Öksürüğün 3-8 haftadan uzun sürmesi | Sık |
| Ateşin eşlik etmesi | Genellikle görülmez |
| Polen mevsiminde şikayetlerin artması | Sık |
| Ev temizliği sırasında öksürüğün başlaması | Sık |
| Antibiyotik kullanmasına rağmen düzelmeme | Görülebilir |
| Alerji ilaçlarıyla şikayetlerin azalması | Görülebilir |
Belirtiler özellikle sabaha karşı, gece saatlerinde veya egzersiz sonrasında artabilir. Sigara dumanı, parfüm, keskin kokular, hava kirliliği ve ani sıcaklık değişiklikleri de bronşlardaki hassasiyeti artırarak yakınmaları tetikleyebilir.
Alerjik bronşit belirtileri zaman zaman hafifleyebilir ve tamamen geçmiş gibi hissedilebilir. Ancak alerjenle yeniden karşılaşıldığında öksürük ve diğer şikayetler tekrar ortaya çıkabilir. Bu nedenle yalnızca belirtilerin geçmesine odaklanmak yerine, altta yatan alerjik nedenin araştırılması önemlidir.

