Çocuklarda Sanohaler kullanımı, inhaler ilacın solunum yollarına doğru şekilde ulaşabilmesi için uygun teknikle yapılmalıdır. Sanohaler, ilacı kuru toz halinde içeren ve çocuğun nefes alma gücüyle ilacın akciğerlere taşınmasını sağlayan bir inhaler cihazıdır. Sprey inhalerlerden farklı olarak ilacı püskürtmek için inhalere basılması ile nefes alma hareketinin aynı anda yapılması gerekmez. Bunun yerine cihaz üzerindeki doz hazırlama butonuyla ilaç kullanıma hazırlanır ve çocuk ağızlıktan derin bir nefes alarak dozu içine çeker.
Sanohaler kullanımında cihazın içine nefes verilmemesi, doz hazırlama butonuna yalnızca ilaç alınacağı zaman basılması, ağızlığın dudaklarla tamamen kavranması ve inhalasyon sonrasında nefesin mümkün olduğunca yaklaşık 10 saniye tutulması önemlidir. Sanohaler ürün kullanım talimatlarında da cihaz kapağının açılması, doz hazırlama butonuna “klik” sesi duyulana kadar basılması, cihazdan uzakta nefes verilmesi ve ardından ağızlıktan kesintisiz derin nefes alınması tarif edilmektedir.
Sanohaler’ın doğru kullanılmaması durumunda çocuk ilacını düzenli kullanıyor olsa bile akciğerlere ulaşan ilaç miktarı azalabilir. Bu nedenle inhaler tekniğinin ilk kullanımda uygulamalı olarak öğretilmesi ve kontroller sırasında yeniden değerlendirilmesi önemlidir.
Sanohaler Nedir ve Çocuklarda Nasıl Çalışır?
Sanohaler, ölçülü miktarda hazırlanmış kuru toz ilacın ağız yoluyla solunmasını sağlayan çok dozlu bir inhaler cihazıdır. Cihaz içerisinde dozlar ayrı ayrı korunur ve ilaç kullanılacağı zaman doz hazırlama mekanizması etkinleştirilir. Çocuk daha sonra ağızlıktan nefes aldığında kuru toz ilaç hava akımıyla birlikte solunum yollarına taşınır. Bazı Sanohaler modellerinde 60 doz ilaç bulunur ve cihazın alt kısmındaki doz göstergesi kalan dozların takip edilmesini sağlar.
Sanohaler’ın çalışma prensibi nedeniyle çocuğun yeterli inspiratuvar akım oluşturabilmesi gerekir. Başka bir ifadeyle çocuk cihazdan yeterince etkili ve derin nefes çekebilmelidir. Kuru toz inhalerlerde ilacı cihazdan çıkaran temel güç hastanın nefesidir. Bu nedenle çok küçük çocuklarda veya güçlü ve derin nefes almakta zorlanan çocuklarda kuru toz inhalerler uygun olmayabilir. Pediatrik inhaler rehberlerinde de kuru toz inhaler kullanacak çocukların yeterli inspiratuvar çaba gösterip gösteremediğinin bireysel olarak değerlendirilmesi önerilmektedir.
Sanohaler tek başına bir ilaç adı değildir. Aynı cihaz sistemi içerisinde farklı etkin maddeler ve farklı dozlarda ilaçlar bulunabilir. Bu nedenle kullanım yaşı, günlük inhalasyon sayısı ve tedavi süresi kullanılan ilaca göre değişebilir. Çocuğa reçete edilen ürünün kendi kullanma talimatı ve doktorun verdiği tedavi planı esas alınmalıdır.
Çocuklarda Sanohaler Nasıl Kullanılır?
Sanohaler kullanımında basamakların doğru sırayla uygulanması gerekir. Çocuk cihazı kendi kullanabiliyor olsa bile özellikle ilk dönemlerde bir yetişkin tarafından gözlenmesi yararlı olabilir. Bazı Sanohaler ürünlerinin kullanma talimatlarında da çocuklarda uygulamanın cihaz kullanımını anlayabilen bir yetişkin gözetiminde yapılması gerektiği belirtilmektedir.
- Cihazın kapağını açın. Sanohaler’ı bir elinizle tutun ve diğer elinizle kapağını belirtilen yönde kaldırarak açın. Cihazın kapağı kapalıyken doz hazırlama butonuna basmaya çalışmayın.
- Dozu hazırlayın. Sanohaler’ın ağızlığı çocuğa doğru bakacak şekilde tutulurken doz hazırlama butonuna bir “klik” sesi duyulana kadar basın. Klik sesi dozun kullanıma hazırlandığını gösterir. Doz butonuna yalnızca çocuk ilacı almaya hazır olduğunda basılmalıdır.
- Çocuğun nefesini cihazdan uzakta vermesini sağlayın. Çocuk Sanohaler’ı ağzına almadan önce rahatça ve mümkün olduğunca nefesini dışarı vermelidir. Nefes kesinlikle cihazın ağızlığına doğru verilmemelidir.
- Ağızlığı dudaklarla tamamen kavrayın. Sanohaler’ın ağızlığı çocuğun ağzına yerleştirilir ve dudakların ağızlık çevresini boşluk bırakmadan kapatması sağlanır. Çocuk nefesi burundan değil ağız yoluyla cihazın içinden almalıdır.
- Derin ve kesintisiz nefes alın. Çocuk ağızlıktan mümkün olduğunca derin ve kesintisiz bir nefes almalıdır. Sanohaler kuru toz inhaler olduğu için yeterli nefes akımının oluşturulması ilacın cihazdan çıkarak solunum yollarına ulaşması açısından önemlidir.
- Cihazı ağızdan çıkarın ve nefesi tutun. İnhalasyon tamamlandığında Sanohaler ağızdan uzaklaştırılır. Çocuk mümkünse yaklaşık 10 saniye veya rahatça tutabildiği kadar nefesini tutmalıdır.
- Nefesi yavaşça verin. Çocuk nefesini Sanohaler’dan uzakta yavaşça dışarı verir. Cihazın içerisine nefes verilmemelidir.
- İkinci doz gerekiyorsa işlemi tekrarlayın. Doktor iki inhalasyon önermişse ilk dozdan sonra cihazın kapağı kapatılır ve ikinci doz için bütün basamaklar yeniden uygulanır. Bir kez doz hazırlanması iki inhalasyon için yeterli değildir.
- Cihazın kapağını kapatın. Kullanımdan sonra Sanohaler’ın kapağı tamamen kapatılmalıdır. Kapak kapatıldığında doz hazırlama mekanizması başlangıç pozisyonuna döner.
- İlaç kortikosteroid içeriyorsa ağzı çalkalayın. Çocuğa reçete edilen Sanohaler inhaler kortikosteroid içeriyorsa kullanım sonrasında çocuk yapabilecek yaştaysa ağzını suyla çalkalamalı ve suyu yutmadan tükürmelidir.
| Uygulama aşaması | Doğru teknik |
|---|---|
| Cihazı açma | Kapak tamamen açılır |
| Doz hazırlama | Butona klik sesi duyulana kadar basılır |
| İlk nefes | Cihazdan uzakta dışarı verilir |
| Ağızlık | Dudaklarla boşluk bırakmadan kavranır |
| Nefes alma | Ağızdan derin ve kesintisiz yapılır |
| Nefesi tutma | Mümkünse yaklaşık 10 saniye |
| İkinci doz | Cihaz kapatılıp işlem baştan tekrarlanır |
| Kullanım sonrası | Kapak kapatılır |
| Steroid içeren ilaç sonrası | Ağız suyla çalkalanıp su tükürülür |
Sanohaler Kullanırken Nelere Dikkat Edilmelidir?
Sanohaler kullanımındaki en önemli kurallardan biri cihazın içine kesinlikle nefes verilmemesidir. Kuru toz inhalerlerin içindeki ilaç nemden etkilenebilir. Çocuk inhalasyondan önce nefesini Sanohaler’ın içine verirse solunum havasındaki nem cihazın iç kısmına ulaşabilir. Bu nedenle çocuk önce cihazdan uzakta nefesini boşaltmalı, ardından ağızlığı ağzına yerleştirmelidir. Sanohaler ürün talimatları da cihazın içine nefes verilmemesi konusunda açık uyarı içermektedir.
Doz hazırlama butonuna gereksiz yere basılmaması da önemlidir. Buton yalnızca çocuk inhalasyona hazır olduğunda kullanılmalıdır. Cihazın kapağı kapalıyken butona basmak için zorlamak cihazın mekanizmasına zarar verebilir. Doz hazırlandıktan sonra uygulama geciktirilmeden tamamlanmalıdır.
Çocuğun ağızlığı dudaklarıyla tamamen kavraması ve nefesi burundan değil Sanohaler’ın içinden çekmesi gerekir. Kuru toz inhalerlerde yetersiz veya yüzeysel nefes alınması ilacın akciğerlere ulaşmasını azaltabilir. Çocuğun yeterli nefes gücü oluşturup oluşturamadığı konusunda şüphe varsa inhaler tekniği doktor veya hemşire tarafından değerlendirilmelidir.
İnhalasyon sonrasında nefesi yaklaşık 10 saniye tutmak hedeflenebilir ancak çocuk bu süreyi tamamlayamıyorsa zorlanmamalıdır. Rahatça tutabildiği süre yeterlidir. İkinci inhalasyon gerekiyorsa aynı hazırlanmış doz tekrar kullanılmaz; cihaz kapatılarak yeni doz için işlem baştan yapılır.
Sanohaler spacer veya maskeli hazneyle birlikte kullanılmaz. Spacer sistemleri özellikle basınçlı ölçülü doz inhalerlerle kullanılan ara cihazlardır. Sanohaler ise doğrudan ağızlıktan nefes alınarak kullanılan kuru toz inhalerdir. Çocuk Sanohaler’ı doğru kullanamıyorsa cihaza hazne eklemek yerine yaşına ve solunum becerisine uygun başka bir inhaler sisteminin değerlendirilmesi gerekir.
Sanohaler Kullanımında Sık Yapılan Hatalar
Çocuklarda en sık karşılaşılan hatalardan biri doz hazırlama butonuna basıldıktan sonra inhalasyonun doğru yapılmamasıdır. Çocuk yalnızca hafif ve yüzeysel nefes çekerse kuru toz ilacın yeterli miktarı solunum yollarına ulaşmayabilir. Kuru toz inhalerlerde etkili ve derin inhalasyon gerekir.
Cihazın içine nefes vermek diğer önemli hatadır. Çocuk özellikle uygulama öncesinde derin nefes verdikten hemen sonra ağızlığı ağzına götürmeye çalışırken yanlışlıkla cihazın içine nefes verebilir. Bu nedenle “önce cihazdan uzakta nefes ver, sonra cihazı ağzına al” sıralamasının çocuğa öğretilmesi yararlıdır.
Doz hazırlama butonuna birden fazla kez basmak, kapağı kapalıyken butonu zorlamak, ağızlığı dudaklarla tam kavramamak, nefesi burundan almak ve inhalasyondan hemen sonra nefesi dışarı vermek de sık karşılaşılan teknik hatalardır. İlacın tadının hissedilmemesi nedeniyle aynı dozun tekrar alınması da doğru değildir. Kuru toz ilaç miktarı az olduğundan çocuk her inhalasyonda belirgin bir tat veya toz hissetmeyebilir.
Doktor iki inhalasyon önermişse ikinci doz için Sanohaler’ın kapağının kapatılması ve kullanım basamaklarının yeniden uygulanması gerekir. İlk hazırlanmış dozu iki kez solumaya çalışmak doğru değildir. Aynı şekilde unutulan bir dozu telafi etmek amacıyla doktor önerisi dışında çift doz kullanılmamalıdır.
Kortikosteroid içeren Sanohaler kullanan çocuklarda uygulamadan sonra ağız çalkalama işleminin atlanması da kaçınılması gereken bir durumdur. Düzenli ağız çalkalama, ağız ve boğazda kalan ilacı azaltmaya ve pamukçuk gibi lokal yan etkilerin riskini düşürmeye yardımcı olur.
Sanohaler Nasıl Temizlenmeli ve Saklanmalıdır?
Sanohaler kuru toz ilaç içerdiği için cihazın sudan ve nemli ortamlardan korunması önemlidir. Kullanılmadığı zaman kapağı kapalı tutulmalı ve ürünün kendi saklama koşullarına uygun ortamda muhafaza edilmelidir. Ürün kullanma talimatlarında da Sanohaler’ın sudan ve nemli ortamlardan uzak tutulması ve kullanılmadığında kapağının kapalı olması gerektiği belirtilmektedir.
Ağızlıkta görünür kir veya toz varsa cihazın ürün talimatında önerilen yöntem kullanılmalıdır. Genel olarak kuru toz inhalerlerin içerisine su kaçırılmamalı ve cihaz suya batırılarak yıkanmamalıdır. Temizleme amacıyla cihazın iç mekanizması sökülmeye çalışılmamalıdır.
Sanohaler’ın alt bölümündeki doz göstergesi düzenli olarak kontrol edilmelidir. Bazı modellerde son 10 doza gelindiğinde göstergedeki rakamlar farklı renkle belirtilerek ilacın azaldığı konusunda kullanıcı uyarılır. Sayaç sıfıra ulaştığında yeni inhaler kullanılmalıdır.
Çocuğun düzenli kullandığı inhalerin tamamen bitmesini beklemeden yeni cihazın temin edilmesi tedavinin kesintiye uğramasını önleyebilir. Cihaz fiziksel olarak hasar görmüş, kapağı düzgün kapanmıyor veya doz hazırlama butonu normal çalışmıyorsa kullanılmaya devam edilmeden önce eczacıya ya da sağlık profesyoneline danışılmalıdır.
Sanohaler Her Çocuk İçin Uygun mudur?
Sanohaler kuru toz inhaler olduğu için her çocukta uygun olmayabilir. Çocuğun verilen talimatları anlayabilmesi, ağızlığı dudaklarıyla kavrayabilmesi ve cihaz içerisindeki ilacı solunum yollarına taşıyabilecek düzeyde derin ve etkili nefes alabilmesi gerekir.
Kuru toz inhalerlerin hangi yaştan itibaren kullanılabileceği konusunda yalnızca yaşa dayalı kesin bir sınır koymak doğru değildir. Çocukların inspiratuvar kapasiteleri ve cihaz kullanım becerileri farklılık gösterebilir. Güncel pediatrik inhaler önerilerinde de kuru toz inhaler seçiminde çocuğun inspiratuvar çabasının ve tekniğinin bireysel olarak kontrol edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Ayrıca Sanohaler cihazında bulunan ilaçların ruhsatlandırılmış çocuk yaşları birbirinden farklı olabilir. Bu nedenle bir Sanohaler ürününün belirli yaştaki çocukta kullanılabiliyor olması, tüm Sanohaler ilaçlarının aynı yaş grubunda kullanılabileceği anlamına gelmez. Kullanılan ilacın etkin maddesi, dozu ve ürün bilgileri ayrı değerlendirilmelidir.
Çocuk Sanohaler’ı doğru kullanamıyor, yeterince derin nefes çekemiyor veya kullanım basamaklarını sürekli karıştırıyorsa tedavinin başarısız olduğu düşünülmeden önce cihaz seçiminin uygunluğu değerlendirilmelidir. Özellikle astım belirtileri tedaviye rağmen devam ediyorsa inhaler tekniğinin kontrol edilmesi önemlidir.
Çocuklarda Sanohaler Kullanımı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Sanohaler kullanırken çocuk nasıl nefes almalıdır? Çocuk önce cihazdan uzakta nefesini vermeli, ardından ağızlığı dudaklarıyla tamamen kavrayarak ağızdan derin ve kesintisiz bir nefes almalıdır. Nefes burundan değil Sanohaler’ın içinden alınmalıdır.
Sanohaler’da klik sesi ne anlama gelir? Doz hazırlama butonuna basıldığında duyulan klik sesi ilacın kullanıma hazır hale geldiğini gösterir. Butona yalnızca çocuk ilacı almaya hazır olduğunda basılmalıdır.
Sanohaler’ın içine nefes verilir mi? Hayır. Sanohaler kuru toz inhaler olduğu için cihazın içine nefes verilmemelidir. Çocuk inhalasyondan önce ve sonra nefesini cihazdan uzakta vermelidir.
Sanohaler kullanırken nefes ne kadar tutulmalıdır? İnhalasyondan sonra çocuk mümkünse yaklaşık 10 saniye veya rahatça tutabildiği kadar nefesini tutmalıdır.
Sanohaler spacer veya hazne ile kullanılır mı? Hayır. Sanohaler kuru toz inhalerdir ve ilaç doğrudan cihazın ağızlığından nefes alınarak kullanılır. Spacer veya maskeli hazne Sanohaler’a bağlanmaz.
İki doz Sanohaler nasıl uygulanır? İki inhalasyon önerilmişse ilk doz tamamlandıktan sonra cihazın kapağı kapatılır ve ikinci doz için kapağın açılması, dozun hazırlanması ve inhalasyon basamakları yeniden uygulanır.
Sanohaler kullandıktan sonra ağız çalkalanmalı mı? Kullanılan Sanohaler inhaler kortikosteroid içeriyorsa çocuk yapabilecek yaştaysa uygulamadan sonra ağzını suyla çalkalamalı ve suyu tükürmelidir.
Sanohaler’ın bittiği nasıl anlaşılır? Cihazın alt kısmındaki doz göstergesi kontrol edilir. Dozlar azaldıkça gösterge kalan miktarı gösterir. Sayaç sıfıra ulaştığında inhaler yenilenmelidir.
Doğru Sanohaler Tekniği Tedavinin Etkinliğini Artırır
Çocuklarda Sanohaler kullanımında ilacın akciğerlere yeterli miktarda ulaşması doğru inhalasyon tekniğine bağlıdır. Temel uygulama; cihaz kapağının açılması, doz hazırlama butonuna klik sesi duyulana kadar basılması, nefesin cihazdan uzakta verilmesi, ağızlığın dudaklarla tamamen kavranması ve ardından Sanohaler’ın içinden derin ve kesintisiz nefes alınmasıdır. İnhalasyondan sonra çocuk mümkün olduğunca nefesini tutmalı ve nefesini cihazın içine vermemelidir.
Çocuk inhaleri kullanmakta zorlanıyorsa veya tedaviyi düzenli kullanmasına rağmen astım belirtileri kontrol altında değilse ilaç dozunu değiştirmeden önce kullanım tekniğinin değerlendirilmesi gerekir. Doğru inhaler cihazının seçilmesi, kullanım tekniğinin iyi öğretilmesi ve kontrollerde yeniden gözden geçirilmesi çocuklarda inhaler tedavinin başarısının önemli bir parçasıdır.




