Çocuklarda Diskus kullanımı, astım ve bazı solunum yolu hastalıklarının tedavisinde kullanılan kuru toz inhaler ilaçların doğru şekilde akciğerlere ulaştırılması açısından önemlidir. Diskus, klasik sprey inhalerlerden farklı olarak içerisinde önceden hazırlanmış kuru toz ilaç dozları bulunan ve çocuğun ağızlıktan nefes almasıyla ilacın solunum yollarına taşındığı bir inhaler cihazıdır.
Diskus kullanımında inhalere basılması gerekmez. Cihaz açılır, doz kolu sonuna kadar hareket ettirilerek bir doz ilaç hazırlanır ve çocuk ağızlıktan derin ve kararlı bir nefes alır. Kullanım sırasında çocuğun cihazın içine nefes vermemesi, ağızlığı dudaklarıyla tamamen kavraması ve nefes aldıktan sonra mümkün olduğunca kısa bir süre nefesini tutması önemlidir. Resmî Accuhaler/Diskus kullanım talimatlarında da dozun kol hareketiyle hazırlanması, cihazdan uzakta nefes verilmesi ve ardından ağızlıktan derin nefes alınması tarif edilmektedir.
Diskus doğru kullanılmadığında çocuk ilacını düzenli kullanıyor olsa bile akciğerlere ulaşan ilaç miktarı azalabilir. Bu nedenle cihazın doğru kullanım tekniğinin başlangıçta öğretilmesi ve takip kontrollerinde yeniden değerlendirilmesi tedavinin önemli bir parçasıdır.
Diskus Nedir?
Diskus, çok dozlu bir kuru toz inhaler cihazıdır. Bazı ülkelerde veya ürünlerde aynı cihaz sistemi “Accuhaler” adıyla da kullanılabilir.
Cihazın içerisinde ayrı ayrı hazırlanmış ilaç dozları bulunur. Diskus açıldıktan sonra doz kolu hareket ettirildiğinde bir doz kullanıma hazır hale gelir. Çocuk ağızlıktan nefes aldığında kuru toz ilaç hava akımıyla birlikte solunum yollarına taşınır.
Diskus’un çalışması için püskürtücü gaz, elektrik veya pil gerekmez. Ancak cihaz nefesle çalışan kuru toz inhaler olduğu için çocuğun inhalasyon hareketini doğru şekilde yapabilmesi gerekir.
Diskus içerisinde farklı ilaçlar bulunabilir. Bu nedenle Diskus tek başına bir ilaç adı değildir. Çocuğun kullandığı cihazın içerisinde kortikosteroid, bronş genişletici veya birden fazla etkin maddenin kombinasyonu bulunabilir.
Hangi Diskus ürününün kullanılacağı, kaç doz alınacağı ve ilacın hangi sıklıkta uygulanacağı çocuğun doktoru tarafından belirlenmelidir.
Çocuklarda Diskus Hangi Amaçla Kullanılır?
Diskus özellikle astım tedavisinde kullanılan bazı inhaler ilaçların uygulanmasını sağlar. İçerisindeki ilaca bağlı olarak düzenli koruyucu tedavinin veya başka inhaler tedavilerin bir parçası olabilir.
Astım tedavisinde inhaler ilaçların temel avantajı ilacın doğrudan solunum yollarına ulaştırılabilmesidir. Ancak bunun gerçekleşebilmesi için cihazın doğru teknikle kullanılması gerekir.
Çocuğun ilacını her gün düzenli kullanmasına rağmen öksürük, hışıltı, gece yakınmaları veya egzersiz sırasında nefes darlığı devam ediyorsa yalnızca kullanılan ilacın yetersiz olduğu düşünülmemelidir. Öncelikle inhaler tekniğinin doğru olup olmadığı da değerlendirilmelidir. NHS de çocuklarda inhaler türünün doğru seçilmesini ve kullanım tekniğinin düzenli kontrol edilmesini önermektedir.
Her Çocuk Diskus Kullanabilir mi?
Her çocuk Diskus’u aynı kolaylıkla kullanamayabilir. Diskus kullanımında yalnızca çocuğun yaşı değil, cihazı doğru kullanabilecek gelişimsel beceriye sahip olup olmadığı da değerlendirilmelidir.
Çocuğun:
- Talimatları anlayabilmesi,
- Cihazı doğru pozisyonda tutabilmesi,
- Doz kolunu doğru şekilde hareket ettirebilmesi,
- Ağızlığı dudaklarıyla tamamen kavrayabilmesi,
- Cihaza nefes vermeden önce dışarı nefes verebilmesi,
- Ardından ağızlıktan yeterince derin ve etkili bir nefes alabilmesi
gerekir.
Çocuklarda kuru toz inhaler kullanabilme becerisi yaşla birlikte artar. Yapılan çalışmalarda birçok okul öncesi ve okul çağındaki çocuğun Diskus için yeterli inspiratuvar akımı oluşturabildiği gösterilmiş olsa da yalnızca yaşa bakılarak cihaz seçilmesi doğru değildir. Çocuğun gerçek kullanım tekniğinin değerlendirilmesi daha önemlidir.
Ayrıca Diskus içerisinde bulunan ilaçların çocuklar için ruhsatlandırılmış yaş sınırları birbirinden farklı olabilir. Bu nedenle belirli bir Diskus ürününün çocuğa uygunluğu doktor tarafından değerlendirilmelidir.
Çocuklarda Diskus Nasıl Kullanılır?
Diskus kullanımında işlemlerin doğru sırayla gerçekleştirilmesi önemlidir. Kullanılan ilacın kendi ürün talimatı öncelikli olmakla birlikte temel Diskus kullanım basamakları benzerdir.
1. Diskus’u Açın
Diskus’u bir elinizle tutun.
Diğer elinizin başparmağını cihazın başparmak yuvasına yerleştirerek cihazı açılabildiği kadar çevirin. Cihaz tamamen açıldığında ağızlık görünür hale gelir.
Diskus açıldıktan sonra doz kolu da görünür hale gelir.
Cihaz kullanılmadan önce ağızlık bölümünün temiz olduğundan ve içerisinde yabancı bir madde bulunmadığından emin olunmalıdır.
2. Cihazı Yatay Konumda Tutun
Diskus kullanım sırasında mümkün olduğunca yatay konumda tutulmalıdır.
Özellikle doz yüklenirken cihazın ağızlık kısmının yukarı veya aşağı doğru aşırı eğilmemesi ve düzgün tutulması önerilir.
Çocuğa cihazı nasıl tutacağı ilk uygulamada gösterilmelidir. Küçük çocuklarda ebeveyn doz hazırlama aşamasına yardımcı olabilir.
3. Doz Kolunu Sonuna Kadar İtin
Diskus üzerindeki doz kolunu cihaz üzerinde hareket edebildiği kadar ileri doğru itin.
Kol son noktaya ulaştığında bir “klik” sesi duyulur. Bu hareket cihaz içerisindeki bir doz ilacı kullanıma hazır hale getirir. Resmî ürün talimatına göre her kol hareketi içerisindeki blisterlerden birini açarak tek doz ilacı ağızlık bölümüne hazırlar.
Doz koluyla gereksiz yere oynamamak önemlidir. Kol her hareket ettirildiğinde yeni bir doz hazırlanabilir ve kullanılmadan kalan doz boşa gidebilir.
Bu nedenle doz yalnızca çocuk ilacı almaya hazır olduğunda yüklenmelidir.
4. Çocuk Cihazdan Uzakta Nefes Versin
Doz hazırlandıktan sonra çocuk rahat edebildiği ölçüde nefesini dışarı vermelidir.
Ancak bu nefes kesinlikle Diskus’un içine verilmemelidir.
Çocuk nefes verirken cihaz ağızdan uzakta tutulmalıdır. Ardından ağızlık ağza yerleştirilmelidir.
Kuru toz inhalerlerde cihaz içerisine nefes verilmesi nemin cihaz içine ulaşmasına neden olabilir. Nem kuru toz ilacın özelliklerini ve cihazın kullanımını olumsuz etkileyebileceğinden bu basamak özellikle önemlidir. Diskus kullanım talimatlarında da nefesin cihazdan uzakta verilmesi açıkça belirtilmektedir.
5. Ağızlığı Dudaklarla Tamamen Kavrayın
Diskus’un ağızlığı çocuğun ağzına yerleştirilir.
Çocuk dudaklarını ağızlığın çevresine tamamen kapatmalıdır. Ağız kenarlarından hava kaçmaması gerekir.
Ağızlık dişlerle aşırı sıkılmamalı veya çiğnenmemelidir.
Nefes burundan değil doğrudan Diskus’un ağızlığından alınmalıdır.
6. Diskus’tan Derin ve Etkili Bir Nefes Alın
Çocuk ağızlığı tamamen kavradıktan sonra ağızdan derin ve kararlı bir nefes almalıdır.
Diskus kuru toz inhaler olduğu için ilacın cihazdan çıkarak solunum yollarına taşınmasını sağlayan güç çocuğun nefesidir. Bu nedenle çok yüzeysel ve yetersiz bir inhalasyon doğru değildir.
Genel olarak kuru toz inhalerlerde yeterince etkili ve derin inhalasyon önemlidir. Resmî Diskus/Accuhaler talimatında ağızlıktan “steadily and deeply”, yani kararlı ve derin şekilde nefes alınması önerilmektedir.
Çocuk nefesi ağızlıktan almalı, burundan nefes almamalıdır.
7. Diskus’u Ağızdan Çıkarın
Derin nefes alındıktan sonra cihaz ağızdan çıkarılır.
Çocuğun mümkünse yaklaşık 10 saniyeye kadar veya rahatça tutabildiği süre boyunca nefesini tutması sağlanır.
Daha sonra çocuk yavaşça nefesini verebilir.
Nefes verirken cihaz tekrar ağza yaklaştırılmamalı ve nefes Diskus’un içine verilmemelidir. Resmî kullanım talimatları da inhalasyon sonrasında nefesin rahat edilebildiği süre boyunca tutulmasını önermektedir.
8. İkinci Doz Gerekiyorsa Yeniden Hazırlayın
Doktor tarafından birden fazla inhalasyon önerilmişse ikinci doz ayrıca hazırlanmalıdır.
Bir kez doz kolunun hareket ettirilmesi yalnızca tek doz hazırlar.
İkinci inhalasyon gerekiyorsa çocuk ilk uygulamayı tamamladıktan sonra doz kolu yeniden uygun şekilde hareket ettirilerek yeni bir doz hazırlanmalı ve bütün inhalasyon basamakları tekrar uygulanmalıdır.
Kaç doz kullanılacağı doktor önerisine göre belirlenmelidir.
9. Diskus’u Kapatın
İlaç uygulaması tamamlandıktan sonra başparmak yuvası başlangıç konumuna geri getirilerek cihaz kapatılır.
Diskus kapatıldığında doz kolu da başlangıç konumuna döner ve cihaz bir sonraki kullanım için hazır hale gelir.
Cihaz kullanılmadığı zaman kapalı tutulmalıdır.
10. Kortikosteroid İçeriyorsa Ağzı Çalkalayın
Çocuğun kullandığı Diskus inhaler kortikosteroid içeriyorsa uygulama tamamlandıktan sonra ağız suyla çalkalanmalı ve su yutulmadan tükürülmelidir.
Çocuk yapabilecek yaştaysa dişlerin fırçalanması da tercih edilebilir.
Bu uygulama ağız ve boğaz bölgesinde kalan kortikosteroid miktarını azaltmaya ve ağızda pamukçuk veya ses kısıklığı gibi lokal yan etkilerin gelişme riskini azaltmaya yardımcı olabilir. Resmî Accuhaler kullanım bilgilerinde de steroid içeren uygulamalardan sonra ağzın çalkalanması ve suyun tükürülmesi önerilmektedir.
Çocuklarda Diskus Kullanımının Kısa Özeti
| Uygulama aşaması | Doğru yaklaşım |
|---|---|
| Cihazın açılması | Başparmak yuvası sonuna kadar hareket ettirilir |
| Cihazın pozisyonu | Mümkün olduğunca yatay tutulur |
| Doz hazırlama | Doz kolu klik sesi duyulana kadar sonuna kadar itilir |
| Nefes verme | Diskus’tan uzakta yapılır |
| Ağızlığın yerleştirilmesi | Dudaklarla tamamen kavranır |
| Nefes alma | Ağızdan derin ve etkili şekilde yapılır |
| Nefesi tutma | Mümkünse yaklaşık 10 saniyeye kadar |
| Birden fazla doz | Her doz ayrı ayrı hazırlanır |
| Kullanım sonrası | Cihaz kapatılır |
| Kortikosteroid sonrası | Ağız suyla çalkalanır ve su tükürülür |
Diskus Kullanırken Neden Cihaza Nefes Verilmemelidir?
Diskus içerisinde ilaç kuru toz halinde bulunur.
Çocuğun cihazın içine nefes vermesiyle nefeste bulunan nem Diskus’un iç kısmına ulaşabilir. Nem, kuru toz ilacın özelliklerini etkileyebilir ve sonraki dozların doğru şekilde alınmasını zorlaştırabilir.
Bu nedenle doğru sıra önemlidir:
Önce doz hazırlanır. Çocuk cihazdan uzakta nefesini verir. Ardından ağızlık dudaklarla kavranır ve yalnızca nefes alma işlemi Diskus üzerinden gerçekleştirilir.
Nefes alındıktan sonra Diskus ağızdan çıkarılmalı ve çocuk nefesini tekrar cihazdan uzakta vermelidir.
Bu basit kural Diskus kullanımının en önemli noktalarından biridir.
Diskus Kullanımında Nefes Nasıl Alınmalıdır?
Diskus ile klasik sprey inhalerin solunum tekniği aynı değildir.
Basınçlı ölçülü doz inhalerlerde genellikle ilacın püskürtülmesiyle koordineli, yavaş ve derin bir nefes alınırken Diskus gibi kuru toz inhalerlerde ilaç çocuğun oluşturduğu inspiratuvar hava akımı sayesinde cihazdan ayrılır.
Bu nedenle çocuğun Diskus’tan kararlı, yeterince etkili ve derin bir nefes alması gerekir.
Kuru toz inhaler kullanımında çok çekingen, çok yüzeysel veya yalnızca kısa süreli nefes almak ilacın akciğerlere ulaşmasını azaltabilir. Çocuk uygulamayı doğru yapıp yapamadığından emin değilse teknik sağlık profesyoneli tarafından uygulamalı olarak değerlendirilmelidir. Kuru toz inhalerlerin ilacı akciğerlere taşıyabilmesi için etkili inspirasyon gerektiği inhaler tekniği rehberlerinde de vurgulanmaktadır.
Diskus Kullanırken İlacın Tadı Hissedilir mi?
Diskus’taki ilaç kuru toz halinde ve oldukça küçük miktardadır. Bazı çocuklar inhalasyon sırasında hafif bir tat hissedebilirken bazıları hiçbir tat veya toz hissi yaşamayabilir.
İlacın tadının hissedilmemesi tek başına dozun alınmadığını göstermez.
Çocuk uygulama basamaklarını doğru yaptıysa yalnızca “ilaç gelmedi” veya “hiçbir şey hissetmedim” düşüncesiyle ikinci bir doz alınmamalıdır.
Dozun alınıp alınmadığı konusunda şüphe varsa doz göstergesi ve inhaler tekniği değerlendirilmelidir. Gereksiz yere yeni doz hazırlanması çocuğun reçete edilenden fazla ilaç almasına veya cihazdaki dozların boşa harcanmasına neden olabilir.
Diskus ile Spacer veya Hazne Kullanılır mı?
Hayır. Diskus spacer, maskeli hazne veya ağızlıklı hazne ile birlikte kullanılmaz.
Diskus kuru toz inhaler sistemidir ve çocuk ilacı doğrudan cihazın ağızlığından nefes çekerek alır.
Spacer veya ara hazneler esas olarak basınçlı ölçülü doz inhalerlerle kullanılan cihazlardır. NHS de spacer kullanımını özellikle pMDI tipi inhalerler için tanımlamaktadır.
Çocuk Diskus’u doğru kullanamıyorsa Diskus’a hazne eklenmez. Bunun yerine çocuğun yaşına, solunum gücüne ve kullanım becerisine daha uygun farklı bir inhaler cihazı doktor tarafından değerlendirilebilir.
Diskus Kullanımında En Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?
Çocuklarda Diskus kullanımındaki hatalar ilacın akciğerlere yeterli miktarda ulaşmasını engelleyebilir. Bazı yanlış uygulamalar özellikle sık görülür.
Doz Kolunun Tam Olarak İtilmemesi
Doz kolu sonuna kadar hareket ettirilmediğinde doz doğru şekilde hazırlanmayabilir.
Kol klik sesi duyulana kadar son noktaya kadar itilmelidir.
Doz Koluyla Gereksiz Yere Oynanması
Diskus’un doz kolu her hareket ettirildiğinde cihaz içerisindeki yeni bir ilaç dozu kullanıma hazırlanır.
Bu nedenle çocukların cihazla oyun oynamasına veya kolu gereksiz yere hareket ettirmesine izin verilmemelidir. Kullanılmadan hazırlanan dozlar boşa gidebilir.
Cihazın İçine Nefes Verilmesi
Kuru toz inhaler kullanımındaki en önemli hatalardan biridir.
Nefesin içindeki nem cihazın iç kısmına ulaşabilir. Bu nedenle çocuk her zaman önce Diskus’tan uzakta nefes vermeli, ardından ağızlığı ağzına almalıdır.
Ağızlığın Dudaklarla Tam Kavranmaması
Ağızlığın çevresinde boşluk kalması durumunda çocuk dışarıdan hava çekebilir.
Dudaklar ağızlığın çevresini tamamen kapatmalıdır.
Burundan Nefes Alınması
İlaç Diskus’un ağızlığından alınmalıdır.
Çocuk inhalasyon sırasında burundan nefes almamalı, nefesi ağız yoluyla cihazın içerisinden çekmelidir.
Çok Yüzeysel Nefes Alınması
Diskus nefesle çalışan bir kuru toz inhalerdir. Bu nedenle yüzeysel ve etkisiz inhalasyon ilacın yeterli miktarda alınmasını engelleyebilir.
Nefesin Hemen Verilmesi
İnhalasyondan hemen sonra nefesin dışarı verilmesi yerine çocuk mümkün olduğu ölçüde kısa süre nefesini tutmalıdır.
İkinci Dozun Yanlış Uygulanması
İki doz gerekiyorsa doz kolunun bir kez hareket ettirilmesi yeterli değildir. Her inhalasyon için yeni bir doz hazırlanmalıdır.
Steroid Sonrası Ağzın Çalkalanmaması
Kortikosteroid içeren Diskus kullanımından sonra ağız çalkalama işleminin sürekli atlanması ağız içi lokal yan etkilerin gelişme riskini artırabilir.
Diskus Nasıl Temizlenir?
Diskus’un ağızlık kısmı gerektiğinde kuru bir bez veya kuru mendille silinebilir.
Cihaz suyla yıkanmamalı ve suyun içerisine batırılmamalıdır. Diskus kuru toz içerdiği için cihazın kuru tutulması önemlidir.
Ağızlık bölümünü temizlemek için ıslak bez kullanılması veya cihazın içerisine su kaçırılması uygun değildir.
Diskus banyoda veya yoğun nem bulunan ortamlarda açık şekilde bırakılmamalıdır. Kullanılmadığı zaman kapalı ve kuru bir yerde saklanmalıdır.
Çocuk cihazı çantasına koyuyorsa üzerine sıvı dökülmemesine dikkat edilmelidir.
Cihazın içine yabancı madde girdiği, ağızlığın hasar gördüğü veya Diskus’un düzgün açılıp kapanmadığı fark edilirse cihaz zorlanmamalı; eczacıya veya sağlık profesyoneline danışılmalıdır.
Diskus’ta Kaç Doz Kaldığı Nasıl Anlaşılır?
Diskus’un önemli özelliklerinden biri üzerinde doz sayacı bulunmasıdır.
Doz sayacı cihaz içerisinde yaklaşık kaç doz ilaç kaldığını gösterir. Her doz hazırlandığında sayaç azalır.
Cihazdaki dozlar azalmaya başladığında gösterge bunu kullanıcıya bildirir. Son dozlara yaklaşıldığında yeni inhalerin zamanında temin edilmesi özellikle düzenli koruyucu tedavi kullanan çocuklarda önemlidir.
Doz sayacı sıfıra ulaştığında cihaz artık kullanılmamalıdır.
Diskus sallandığında ses gelip gelmemesine bakarak içerisinde ilaç olup olmadığı anlaşılmaya çalışılmamalıdır. Kalan ilaç miktarı için esas alınması gereken gösterge doz sayacıdır.
Diskus Kullanırken Çocuğun Pozisyonu Nasıl Olmalıdır?
Çocuk mümkünse dik oturmalı veya ayakta durmalıdır.
Göğüs kafesinin rahat hareket edebileceği bir pozisyon, çocuğun daha etkili nefes almasını kolaylaştırabilir. Baş aşırı öne eğilmemelidir.
Çocuk önce Diskus’tan uzakta rahatça nefes vermeli, ardından ağızlığı dudaklarıyla kavrayarak derin nefes almalıdır.
Özellikle küçük çocuklarda ebeveynin acele ettirmemesi önemlidir. Çocuğa uygulama basamakları sırayla anlatılmalı ve yeterince pratik yapmasına izin verilmelidir.
Diskus Kullanım Tekniği Neden Düzenli Kontrol Edilmelidir?
Çocuğun Diskus’u ilk kez kullanırken tekniği doğru öğrenmesi önemlidir ancak bu tek başına yeterli değildir.
Zaman içerisinde çocuk:
- Doz kolunu tam hareket ettirmemeye,
- Cihazın içine nefes vermeye,
- Ağızlığı yeterince kavramamaya,
- Çok yüzeysel nefes almaya,
- Nefes tutma aşamasını atlamaya
başlayabilir.
Bu nedenle inhaler tekniğinin düzenli kontroller sırasında yeniden değerlendirilmesi gerekir. NHS, inhalerlerin yanlış kullanımında ilacın akciğerlere yeterli miktarda ulaşmayabileceğini ve tekniğin düzenli olarak kontrol edilmesinin önemli olduğunu belirtmektedir.
Kontrole giderken çocuğun kendi Diskus cihazını yanında götürmesi faydalı olabilir. Çocuğun inhaleri sağlık profesyonelinin önünde kullanması, yalnızca sözlü olarak “doğru kullanıyorum” demesinden çok daha fazla bilgi sağlar.
Diskus Çocuklarda Turbuhaler’dan Farklı mıdır?
Diskus ve Turbuhaler kuru toz inhaler grubunda yer alsalar da cihazların mekanizmaları aynı değildir.
Diskus’ta cihaz açıldıktan sonra bir kol hareket ettirilerek tek doz hazır hale getirilir. Turbuhaler’da ise doz genellikle cihazın altındaki döner mekanizma çevrilerek hazırlanır.
Her iki cihazda da ilaç nefesle alınır ve cihazın içerisine nefes verilmemesi önemlidir. Bununla birlikte cihazların iç dirençleri ve gerekli inhalasyon özellikleri farklı olabilir. Çocuklarda yapılan çalışmalar Diskus üzerinden yeterli inspiratuvar akım oluşturmanın bazı küçük çocuklarda Turbuhaler’a kıyasla daha kolay olabileceğini göstermiştir.
Bu durum bir cihazın bütün çocuklar için diğerinden daha iyi olduğu anlamına gelmez. Cihaz seçimi kullanılan ilaç, çocuğun yaşı, inspiratuvar kapasitesi ve cihaz kullanım becerisi birlikte değerlendirilerek yapılmalıdır.
Diskus Kullanırken Çocuk İlacı Yutabilir mi?
Diskus’tan alınan ilacın hedefi solunum yollarıdır. Doğru inhalasyon yapıldığında ilacın önemli bir bölümü nefesle akciğerlere taşınır.
Ancak bütün inhalerlerde olduğu gibi ilacın bir kısmı ağız ve boğaz bölgesinde kalabilir ve daha sonra yutulabilir.
Özellikle inhaler kortikosteroid içeren Diskus kullanımından sonra ağzın suyla çalkalanıp suyun tükürülmesi bu nedenle önemlidir.
Çocuk ilacın bir miktarını ağzında hissettiğinde cihazı tekrar kullanmamalıdır. Uygulama doğru yapıldıysa reçete edilen doz tamamlanmış kabul edilir.
Diskus Kullanımı Sırasında Öksürük Olursa Ne Yapılmalıdır?
Bazı çocuklarda kuru tozun solunması sırasında veya hemen sonrasında kısa süreli öksürük oluşabilir.
Tekrarlayan öksürük nedeniyle çocuğun ilacı doğru şekilde alamadığı düşünülüyorsa inhaler tekniğinin değerlendirilmesi gerekir. Çocuğun nefes alma şekli, ağızlığı kavraması ve cihazı doğru pozisyonda tutup tutmadığı kontrol edilmelidir.
Her kullanımda belirgin öksürük, nefes darlığı veya rahatsızlık gelişiyorsa durum çocuğun doktoruna bildirilmelidir.
İnhaler kullanımının hemen ardından beklenmedik biçimde belirgin hışıltı veya nefes darlığı gelişmesi durumunda da tıbbi değerlendirme gerekir.
Diskus Dozu Ebeveyn Tarafından Değiştirilebilir mi?
Hayır.
Çocuğun kullanacağı ilaç dozu, kullanım sıklığı ve tedavi süresi doktor tarafından belirlenmelidir. Diskus içerisinde kalan doz sayısının fazla olması veya çocuğun şikâyetlerinin artması ebeveynin kendi kararıyla daha fazla doz kullanması gerektiği anlamına gelmez.
Özellikle rahatlatıcı ilaca olan ihtiyacın artması, gece uyanmalarının başlaması, egzersiz sırasında nefes darlığının artması veya mevcut tedaviye rağmen belirtilerin sıklaşması astım kontrolünün bozulduğunu gösterebilir.
Böyle bir durumda yalnızca kullanılan ilaç miktarını artırmak yerine çocuğun tedavisinin ve inhaler tekniğinin doktor tarafından yeniden değerlendirilmesi gerekir.
Çocuklarda Diskus Kullanımı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Çocuk Diskus’tan nasıl nefes almalıdır?
Çocuk önce cihazdan uzakta nefesini vermeli, ardından Diskus’un ağızlığını dudaklarıyla tamamen kavrayarak ağızdan derin ve kararlı bir nefes almalıdır. Nefes burundan alınmamalıdır.
Diskus kullanırken klik sesi ne anlama gelir?
Doz kolu sonuna kadar hareket ettirildiğinde duyulan klik sesi bir doz ilacın kullanıma hazır hale getirildiğini gösterir. Kol gereksiz yere tekrar tekrar hareket ettirilmemelidir.
Diskus’un içine nefes verilir mi?
Hayır. Diskus kuru toz inhaler olduğu için cihazın içine nefes verilmemelidir. Çocuk inhalasyon öncesinde ve sonrasında nefesini cihazdan uzakta vermelidir.
Diskus spacer veya hazne ile kullanılabilir mi?
Hayır. Diskus doğrudan ağızlıktan nefes alınarak kullanılan kuru toz inhalerdir. Spacer veya maskeli hazne Diskus’a bağlanmaz.
Çocuk Diskus’taki ilacın tadını hissetmezse tekrar doz almalı mı?
Hayır. İlacın tadının hissedilmemesi dozun alınmadığı anlamına gelmez. Çocuk doğru kullanım basamaklarını uyguladıysa yalnızca ilacı hissetmediği için ek doz almamalıdır.
Diskus kullandıktan sonra ağız çalkalanmalı mı?
Çocuğun Diskus’u inhaler kortikosteroid içeriyorsa uygulama sonrasında ağzın suyla çalkalanması ve suyun tükürülmesi önerilir. Bu işlem ağız ve boğazdaki lokal yan etkileri azaltmaya yardımcı olabilir.
Diskus suyla yıkanabilir mi?
Hayır. Diskus kuru tutulmalıdır. Ağızlık gerektiğinde kuru bir bez veya kuru mendille silinebilir. Cihaz suyla yıkanmamalıdır.
Diskus’ta ne kadar ilaç kaldığı nasıl anlaşılır?
Cihaz üzerindeki doz sayacı kontrol edilir. Sayaç kalan dozların takip edilmesini sağlar. Sayaç sıfıra ulaştığında cihaz değiştirilmelidir.
Doğru Diskus Tekniği Tedavinin Önemli Bir Parçasıdır
Çocuklarda Diskus kullanımı doğru öğrenildiğinde kuru toz inhaler ilaçların uygulanmasını kolaylaştıran pratik bir yöntemdir. Ancak cihazın etkili olabilmesi için yalnızca ilacın düzenli kullanılması yeterli değildir; her dozun doğru teknikle alınması gerekir.
Diskus kullanımının temel noktaları cihazın doğru şekilde açılması, doz kolunun yalnızca kullanılacak doz için sonuna kadar hareket ettirilmesi, çocuğun nefesini cihazdan uzakta vermesi, ağızlığı dudaklarıyla tamamen kavraması ve ardından derin ve etkili bir nefes almasıdır. İnhalasyon sonrasında mümkün olduğunca kısa süre nefes tutulmalı ve nefes tekrar Diskus’un içine verilmemelidir.
Çocuk kullanım basamaklarını uygulamakta zorlanıyor, yeterince derin nefes alamıyor veya tedaviye rağmen belirtileri kontrol altında değilse inhaler tekniği yeniden değerlendirilmelidir. Çocuğa uygun inhaler cihazının seçilmesi ve doğru kullanımın düzenli olarak kontrol edilmesi, inhaler tedavisinden beklenen etkinliğin sağlanmasında önemli rol oynar.




